İkinci Dünya Savaşından büyük bir tahribatla çıkan Almanya, yeniden yapılanma için yoğun bir mücadele verdi. 1960’larda sanayi hamlesinde gerekli işçi potansiyelini karşılamakta çektiği sıkıntıyı, dış ülkelerden göçmen işçi getirerek aşmayı başardı.

1961’de Türkiye ile imzalanan anlaşmayla Türk kökenli göçmenlerin bu ülkeye olan katkısı tartışılmaz seviyededir. Türkleri o dönemlerde garlarda coşkulu törenlerle karşıladılar. Gurbetteki Türk vatandaşları dil, toplum, kültür bakımından kendi ülkelerindekinden tamamen farklı olan bu ülkede her türlü ağır ve sağlıksız işlerde çalıştırıldı.Kendilerini ‘‘yaban illerde’’ kimsesiz ve çaresiz hisseden bu insanlar sosyolojik olarak doğaldır ki kolonileştiler; aynı semti, aynı sokağı, hatta aynı apartmanı paylaşma gereği duydular. Anadolu’daki hayat biçimlerini devam ettirme çabasıyla birbirlerine sımsıkı kenetlendiler, her türlü zor şartları birlikte aşmayı becerdiler. Banliyölerde başlayan bu hayat yaşadıkları coğrafyanın tersine işledi ve ‘‘Almanya’da Türkiye’yi’’ yaşamaya çalıştılar. Bugün belki de her Türk vatandaşı ailesinden olmasa da her sülaleden mutlaka Almanya’da bir veya birkaç aile bulunmaktadır.

Türk göçmenler, her göç fenomeninde olduğu gibi şehrin belli semtlerinde gettolar kurdular. İş ve ev arasında mekik dokuyan bu halk, uzun zaman her yönden yabancı gördükleri Alman toplumunun içine girmedi, hatta sağlık, hukuk gibi hayati konularda bile sorunlarını kendi içlerinde halletmeye çalıştılar.

Senaryo ve yönetmenliğini Tunç Okan’ın yaptığı 1974 yapımı ‘‘Otobüs’’ filminde anlatılan trajedi aslında Almanya’daki göçmenlerin yaşadıkları bir çok zorluktan öte ‘kimlik sorunu’ nun anlatımının fragmanı seviyesindedir.

Fakat onca olumsuzluk ve asimilasyon politikalarına rağmen direnen göçmenler ilk başlarda belki de bahsettiğimiz getto oluşumlarıyla, yani kendilerini Alman toplumundan yalıtarak kimliklerini muhafaza etmeyi başarmışlar, Alman vatandaşı olma hakkını kazanmalarına rağmen ‘‘Almanlaşma’’mışlardır.

Başlangıçta Anadolu’da taşralardan göç alan Almanya,doğal olarak bu eğitim ve kültür düzeyi düşük olan ve zaten içe kapanık yaşamı tercih eden toplumu daha rahat kontrol altında tutabiliyor ve sindirebiliyordu.
Ancak bugünkü şartlarda artık üçüncü kuşağın temsilcileri olan nesil Almanya’da doğup büyüdü ve dünyaya bakış açıları ve algılayışları da değişti, yaşadıkları ortam da…

Yaşadıkları ve vatandaşı oldukları şehirlerde kendileri iş kurdular; ev, tarla vs. satın alarak, vatandaşlığın verdiği tüm eşit haklardan faydalandı ve kendi işlerinin patronları olarak, Almanları kendi işlerinde çalıştırmaya başladılar. Öyle ki, yaklaşık 3 milyon civarında Türk kökenli Alman vatandaşı, ülkedeki politikaların ve yönetimlerin biçimlenmesinde de potansiyel ve etkin rol alır konuma gelmişlerdir.

Yaşlılık oranının oldukça yüksek olduğu Almanya’da dinamik ve genç Türk göçmen nüfus,dönem dönem bazı siyasi yapılanmaları ciddi ölçüde korkutmuş ve rahatsız etmiştir. Yönetim politikaları ve parti programlarında ırkçı Nazi zihniyetli bazı fanatik yasa dışı örgütleri tetikleyecek şekilde politikalar üretmişlerdir. İşte bu tür yanlış politika ve ilişkiler Solingen faciası gibi oldukça vahşi ve trajik olaylara sebebiyet vermiştir.

Geçtiğimiz aylarda (4-1-2008 / Yeni Şafak) yabancı düşmanlığı göçmen karşıtlığını temel alan Cumhuriyetçi Parti (REP), Türk erkeklerinin Alman kadınları taciz ettiği temasını işleyen ‘Ali bana sulanma’ sloganlı afişler bastırdı. Ayrıca afişlerde ‘kendimi hoşgörüsüz, kadın düşmanı İslam dinine karşı koruyorum’, ‘minareler yasaklansın’ şeklinde sloganlar da yer alıyordu.

Aynı tarzda ARD kanalında yayınlanan, Almanya’daki Türklerin büyük tepkisini çeken ‘Tatort’ (olay yeri) adlı dizideki olumsuz unsurlar onbinlerce Alevi Türk tarafından Almanya sokaklarında protesto gösterilerine neden olmasına rağmen yayından kaldırılmamıştı.

Ludwigshafen kentinde meydana gelen yangın faciasının ırkçı Nazi örgütleri tarafından yapılmış olması ihtimaline karşı ve olayları tırmandırma tehlikesinden dolayı diziyi yayından kaldırmışlardır. Yangının nedeni henüz belli olmamasına rağmen, kundaklama olabileceği şüpheleri ağır basmaktadır. Umarız olay, ırkçı bir saldırı olarak karşımıza çıkmaz. Yangının sebebi ne olursa olsun, Alman hükümeti yukarıda bahsettiğimiz kışkırtma ve hedef gösterme türü organizasyonlara erken müdahale etmeyi başarabilmelidir. Alman iç istihbaratının oldukça yetkin bir yapıda olduğu bilinmekte; Alman yöneticilerinin (Merker ve Beck) Başbakan Erdoğan’la görüşmelerinde vurguladıkları hassasiyetleri asayişte de kendini göstermeli ve bu acı facia bir an evvel aydınlığa kavuşturulmalıdır.

Başbakan Erdoğan’ın 10 Şubat'ta Köln Arena stadyumunda 20 bin Türk’e yaptığı konuşmada Almanya’da yaşayan Türklerin kendilerini Almanya’nın asli unsurları olarak görmeleri gerektiğini ve asla kendilerini ‘öteki’ olarak görmemeleri gerektiğine vurgu yaptı.

Küreselleşme sonucu küçük bir köy haline gelen dünyada bugün için belki Başbakan’ın vurguladığı normlarda algılamak ve hissetmek gerekiyor. Ancak dünün dünyasında tam tersi, yani kendilerini öteki olarak algılamaları ve gör(ül)mesi, yazının başında da belirttiğimiz gibi kendi benliklerini, tarihsel kültür ve medeniyetlerini muhafaza etme noktasında,sosyolojik ve ontolojik olarak inançlarını koruma noktasında asli unsur olarak işlev görmüştür. Bu suretle muhtemeldir ki, asimilasyon politikalarının ve öznelikten nesneliğe sürüklenişin belki de farkında olmadan önüne doğal setler oluşmuştur. Elbette bu süreçte bazı marjinal sözde İslamcı cemaatler ve yasa dışı sol örgütlenmeler Alman yönetimlerinin göz yummasıyla Almanya’daki Türk toplumunu tarihi kadim medeniyetinden uzaklaştırma ve sekülerleştirme çabaları olarak görülebilir. Alman yönetimlerinin bu tür illegal faaliyetlere kucak açması, neden izin verdiğinin cevapları, amaç ve sonuç ilişkisi açısından bu perspektifle ele alınarak incelenmelidir. ‘Derin’ ilişkilerin ve derin örgütlerin sadece Türkiye’ye özel oluşumlar olmadığı bir gerçektir.

Solingen faciası benzeri eylemler sadece etnik ırkçılık olarak değerlendirilmemelidir. Sebebine gelince; çünkü Avrupa’da ‘Türk’ kimliği aynı zamanda ‘İslam’ kimliğiyle özdeş olarak değer bulduğu için, özellikle 11 Eylül’den sonra Müslüman göçmenlere yönelik olumsuz bakış açısı güçlendiği gerçeğinden hareketle saldırıların ‘İslam fobi’ düzleminde yapıldığı da dikkatlerden kaçmamalıdır.