Bu namaz kılıp da gönül yıkanların bol olduğu bir mevsimde Yunus ilaç gibi geldi.Kıldığın namaz değil diyordu,çünkü bu ayağa kaldırılmamış içi doldurulmamış bir namaz.Ya diğer ibadetler nasıl?Mesela bir "hamdetme""Hamd ile tesbih etme"nerede duruyor?
Yunus'u şimdi daha da daralmış kanallar vasıtasıyla gönüllere ulaştırmak gerekiyor."İşi kolay kılmak"istiyor fakat bize zor geliyor.Çünkü biz gelip tanış olmak yerine ayrılıp gitmeyi biliyoruz.Biz ki kendimizle bile tanışmıyor,iki yabancı gibi kendimize yaklaşmıyor,kendimizi sevip uzaktan bir seyretmiyor, yanlışı ruhumuza dayatıyoruz.
Yunus hamlığı pişirir önce
Gönülde hamd eder piştikten sonra
Şimdi hırsını dişirir önce
Sofrada hamd eder şiştikten sonra

Sevgili Murat Soyak'ın Yunus üzerine bu yazısı fazlaca önemsediğime karşılık, yine fazlaca iyimser buluyorum. Nitekim, Yunus Emre'yi daha fazla tanımaya ve tanıtmaya gereksinim olduğunu düşünenlerden biriyim. Bu tanıma ve tanıtmanın amacı, "bizim de Yunus'umuz var" gururuyla değil, Yunus'un Türk ve İslam düşüncesindeki yerinin belirlenmesi açısından kaynaklanacağını varsayıyorum.

Yazı içinde Sayın Soyak "könül/gönül" sözcüğünü sanırım yanlış okumuş. Eski Türkçe'de "könül" anlamında "köngül" diye bir sözcük yoktur. Burada "ng" olarak onunan harf "nazal n"dir. İki sesle değil, tek sesle burundan çıkan "n" ile okunur. Dolayısıyla, Eski Türkçe biçimi "köñül"dür. Bu sözcük "gömülü olan" anlamına geliyor. Daha sonra "k" sesinin "g"ye dönüşmesiyle "gönül" olmuştur. "Gümüş" sözcüğü de böyledir, eski biçimi "kömüş"tür, ki bu da "gömülmek" fillinden türetilmiştir. Bunun küçük bir düzeltme olarak görülmesini rica ediyorum.

Bunun dışında bence Yunus Emre hakkında okunması ve başvurulması gereken ilk ve belkide tek eser rahmetli Fuat Köprülü'nün "Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar" adlı değeri biçilmez monografisidir. Bu eserin ve yazarının önemi şuradan ileri gelmektedir. F. Köprülü, Yunus Emre adını Türklere duyuran bir araştırmacıdır. Sultan Selim sonrasında Osmanlı siyasi ve dini ideolojisi "halk islamı" denilen islam anlayışı üzerine adeta bir ambargo koymuştur. Bunun burada tartışılmayacak bazı gerekçeleri vardır. Bu ambargodan en fazla zarar görenlerden biri de Yunus Emre'dir. Yunus Emre ve eserleri uzun bir dönem unutturulmuştur. Ta ki XX. Yüzyıl başlardında F. Köprülünün 1916 yılında Osmanlıca olarak yazdığı makalesine kadar. Aslında Yunus adının ve kimliğinin yaygınlaştırılması bir anlamda cumhuriyet döneminin eseri olarak görülmelidir.

Bunun dışında Yunus'un tek yanlı olarak değerlendirilemeyeceğini savunmaktayım. Divan'ı ciddi biçimde okunulursa, Yunus'ta "hurufi anlayışının varlığını", "ruh göçü" olayını ve bir takım Kur'an dışı anlayışların olduğunu da göreceğiz. Tabii bunlardan birini ölçü alarak Yunus'u ona göre değerlendirmek basitlik olacatır. Anlatmak istediğim Yunus'un tek yönlü bir kişilik olmadığıdır. Ama Yunus'u hafızalarımıza kazayan en önemli özelliği dilidir. Yunus Türk edebiyatında eşine az rastlanılır biçimde Arap Aruzunun Türkçeye uygun kalıplarını kullanmış ender şairlerden biridir. Bilindiği gibi, bizde divan edebiyatının yaşamamsının en büyük gerekçesi Aruz kalıplarını Türkçeye uygun uyarlayamamızdır. Fars edebiyatı bunu gerçekleştirdi. İşte Yunus'un tutulmasının bir gerekçesi de dildeki ve edebiyattaki bu başarısıdır. Bu dilde sadeliğin ve anlaşılabilirliğin önemini göstermesi bakımından da iyi bir örnektir.

Son olarak Yunus'u bize yeniden hatırlattığı için söz konusu yazının yazarına teşekür ediyorum. Bu arada kendi şahsı kanaatım, bence sayın Soyak denemede şiirden daha başarılı...

Saygılarımla...