oyun matematikdir.kuralları olduğu sürece oynanır.doğrusu ve yanlışı ile kazananı ve kazanmayanı ortaya koyar. kırmızı ışıkta durmak yeşili yakalamak matematiksel bir doğruyla oynanan bir oyundur. aşk yani şenlik kurallara aykırıdır. oyuna yani kurallara yeni oyunlar katar.

insanın kavgası matematik iledir. severken onu karşısına alarak sever. iki noktadan bir doğruyu aşk hiç bir zaman geçirmez.

ölüm hayatın devam ettiği inancının yalanlanması aşkın matematiğe yenilmesidir.

"Kahkaha atıp serin gri boşluğa ‘ bakıyorum da oyuna gelmişsin sen de.’ diyor bilge adam."

selamlar...

Yukarıdaki yorumları okuyunca kafam karıştı biraz. Bazı yorumcular düşüncelerini biraz daha açarsalar memnun olurum.

Şimdi matematik nedir sizce, bence onu önce daha belirginleştirmeniz gerekiyor. Aşkla matematiği karşılaştırırken aşka ve matematiğe yüklediğiniz anlamı merak ediyorum.

"insanın kavgası matematik iledir. severken onu karşısına alarak sever. iki noktadan bir doğruyu aşk hiç bir zaman geçirmez."
"ölüm hayatın devam ettiği inancının yalanlanması aşkın matematiğe yenilmesidir." Bu cümleler okan şahin'a ait. Sanırım okan şahin matematik derken, maddi olan, sayılabilir, kısıtlanabilir ve nefsî olanı kastediyor.. öyle mi? Öyleyse bile bunlarla -nefs hariç- bir kavgamız olduğunu sanmıyorum ben. Aksine bunlarla, bunları anlayarak ve bir uyum içinde yaşamak isteriz. Onlar bizi kendine çekmez. Biz eğer itersek kendimizi onlara iter, yapıştırır ve tapınırız. Onların bize doğru bir iradesi yoktur, dolayısıyla kavga yoktur. Maddî olan, sayılabilir ve somut olan da çok güzeldir, nettir. Aşk da bazılarının sürekli yaptığı aşırı soyutlamalarda olduğu gibi öyle kopuk, maddeden, sayılabilir olandan, bu dünyadan ayrı bir yerde değildir. Aşkta da bir sayı (matematik) vardır: İki. :)
İki noktadan bir doğrunun (ve yalnızca bir doğrunun) geçebileceği hem matematikte hem de aşkta doğrudur. İki kişi, erkek ve kadın, aynı doğru, aynı ideal ve aşkın üzerinde birbirlerine de dönük olarak bulunabilirler. Beşerî aşk da gayet somut ve aynı zamanda ilahî olanın önünde, içinde ve bu dünyadadır. Aşk bu dünyada başlıyor, meselâ bir erkekle kadının birbirini sevmesiyle başlar, erkek-kız-kadın-adam neyse artık, ilahî aşklarını da bu insanî aşkları üzerinden geliştirebilirler. Allah'a olan sevgi-aşk zaten hep vardır, beşerî aşk da bu hep olanın içine girip onu artırabilir. İlahî aşk bitmez. Peygamberimiz'in Allah'la bu dünyada yaşıyorken arasında bir yay mesafesi kadar kalacak şekilde yakınlaşması olmuştur. Mecnun da Leyla'ya bu dünyada kavuş(a)madı. Allah'a yönelik olan bitmiyor, insana yönelik olan da devam eder. Öbür dünyada da sevdiğinle berabersindir. Meselâ bir hadis-i şerifte Peygamberimizin, evlilik hadisesinin temelini belirtirken saydığı iki şeyden biri şudur; eşlerin birbirlerinin takvada ilerlemesi için çaba sarfetmesi.

Somut olan iyidir, güzeldir, somutu seversin, ilahî olanu da orada(n) görebilir, artırabilirsin kendin için. O da o yolda bir nimettir yani.

Aşk matematiğin bitti yerde başlar veya matematik aşkın bittiği yerde başlar, demek ne demektir?! Ayrılan ve birleşen yerleri neler bunların?

Matematik kainatı sınırlama, Allah'ı inkar etme çabası filan değildir. İnsan, Allah'ı inkâr gibi bir mesele edinmişse kendine, matematiği de buna alet etmek isteyebilir sadece. İşte matematiğe çok ciddi katkıları olmuştur müslümanların deriz. Sorun insanda yani. Yapan matematik değil insandır.
Bazıları da soyutluklar içinde, belirsizliklerin hazzı ve somutun çabasından kaçarak bir sevgi-haz alanında bulunmayı tercih ediyor ve bu tercihini nesnel olan şeylere çamur atarak yapıyor. Sizleri tenzih ederim.

Fazla genelleme yapmak iyi değil, genellemesiz de olmaz. Yukarıda fazla genelleme yapılmış sanırım. Soyutla somutu karşılaştırmaya varacak kadar neredeyse.
Somut sebepler insan için bir nimettir. Nimet, imkân, çaba, doğruluk, hakikat, aşk.

Birkaç gün nete girip yorum yazma fırsatım olmadığı için cevap yazmakta geciktim, kusura bakmayın. Şimdi devam edelim.

Matematik düşlenenden ziyade bulunanın, görülenin kesinleştirilmesidir. Onu artık kesin gerçek kabul edip, onun ötesinde bir alana geçebilmek için şarttır; yani kesinleştirmek gibi, şart gibi hissetti Batı. Matematiksel sistemlerle doğanın işleyişi arasındaki benzerlikten faydalanarak bazıları, çeşitli olayların gerçekleşmesine yönelik matematiksel formüller icat edince, gerçeği de icat ettiklerini, bulduklarını, kapsadıklarını sandılar. Matematiğin zihinselliği burada eksiktir işte. İnsanın zihni hatasız sistemler üretebilir. Ama o sistemlerin içeriği doğanın, maddenin içeriğiyle birebir örtüşmez, o yüzden matematiksel çıkarımları doğanın gerçeği olarak ilan etmek yanlış oluyor. Ama sadece gerçeği anlamakta, doğanın ve doğadan elde edilenlerin işlenmesine yönelik durumları anlamakta bir yardımcıdır matematik. Yani kavrayışta merkez matematik olamaz. Matematik daha ziyade ölçmedir, çözme değil. Gruplandırma, ayırma, hesaplama, ölçme, çizmedir matematik. Bu yüzden anlamayı kolaylaştırır, fakat anlamanın merkezinde değildir bizzat. Mesela, bölme işlemi dediğimiz şey aslında ayırma işlemidir, desek doğru olabilir. Çünkü örneğin 10 cm. lik bir çubuğu gerçekte tam 5cm, 5cm şeklinde ikiye bölemeyiz, o bölmeyi sıfır hata ile yapacak hiçbir alet yoktur elimizde, o işlem hatalı olur yani; fakat 10 tane çubuğu ikişer ikişer gruplandırabiliriz, 5 tane ikili çubuk grubu çıkar ortaya, bu doğrudur. Maddeye içinden yaptığın müdahelede hata yapıyorsun mutlaka. Matematik insanın zihninde kurulan bir sistemdir sonuçta...

Ama çok önemli bir sistem. Batı matematikten, mantıktan bağını koparmadı hiç. Modern Batı medeniyetinin köklerindeki isim olan Dekart'tan 1970'lere Russel'e kadar önemli matematikçi felsefecileri oldu batının. Modern Batıdan öncesinde Greklerde de matematik zaten çok önemli bir yerdedir. Öklit miydi, geometri bilmeyeni kurduğu düşünce okuluna almayan...
Matematikteki ölçü-tartı birimlerinin genişletilmesiyle bir çok bilim de çığır açıcı gelişmeler oldu zaten. Fizik ve kimya özellikle, matematiğin sunduğu ölçme, tartma, gruplandırma, çizme işlemlerinden çok faydalandı. Matematiksel formüle kavuşmamış bilimsel çalışmaların kesinliğinden söz edilemiyor gibi şimdi. Bu yönüyle "matematik bilimlerin anasıdır" denir zaten. Kimi de sanat, güzel sanatlar kategorisinde değerlendirir matematiği...
Batılılar bilimleri geliştirerek bazı şeyleri çözümlemeyi kolaylaştırdılar. Bunu da safha safha ve kısmen matematiğin gelişim hızına paralel olarak yaptılar. Matematikte yeni buluşlar yapılmasıyla bilimlerin gelişmesi ve yeni icatların ortaya konması süreci önemli. Matematiği adamlar elleriyle yoklaya yoklaya, adım adım giderek genişlettiler, şimdiki hâline getirdiler. Buna paralel olarak da doğayı, evreni kavramada ileri doğru mesafe aldılar. Bu onlarda safha safha hakikati kendilerinin aydınlatarak buldukları havası oluşturdu işte. Çok çalıştılar, çabaladılar, buldular genişlettiler, sonra da hüküm vermeye, gerçeği, hakikati indirgemeye başladılar. Bu dünyanın karmaşasını, evrenin düzenli karmaşasını çözmek onları rahatlattı. Bulundukları yeri serinlettiler, kendilerini havalandırdılar yani. Bu dünyada yaşamayı kolaylaştırdı matematik onlar için.

Bizse matematiği Batılılar gibi anlamıyoruz. Batılıların nesnel olana kutsal, merkezi, evreni açıklayıcı rol verir tarzı tavırları bizi bağlamıyor bu noktada. İşte Pentagon binasındaki de matematiktir, Süleymaniye Cami'deki de.
Konunun yerini doğru tespit etmekle ilgili mevzu. Başkalarının metotlarının sonuçları bizim nesnel olan bazı şeyleri ertelememize, onlara çamur atar tarzda konuşmamıza neden olmamalı.

Son olarak şunu demeli, nesnel olan şeyin, maddesel olan şeyin nesnel olmayan, öznel, duygusal, ruhsal olana müdahelesi diye bir şey olmaz. Bunlar karşılaştırılmamalı yani. Matematikle aşkı karşılaştıramayız yani. Hesapçı insanlarla, hesapsız aşkı konuşabiliriz. Nesne(l) olan, bizim öznemize müdahele etmez. Nesne nesneye de müdahele etmez, edemez. Ve aksine nesneler, nesneler ve bizim için mükemmel bir denge oluşturur. Odanın içindeki koltuk odanın içindeki halı için bir dengedir; koltuk, odadaki masa için de bir dengedir. Halı olmazsa koltuğu da halı yerine kullanmaya kalkarız çünkü. Başka durumlar için de bu böyledir. Nesne-nesne, nesne-özne ilişkisinde de dengeler var. Dengeyi bozan olsa olsa insan olur, başka şey değil. Matematik değil.