“Sorgulanmamış bir hayat yaşanılmaya değmez..” Sokrates

21.yy Sokrates'i haklı çıkardı..

Said Nursi'yi henüz lise yıllarında tanımıştım. Risalenin dilini pek anlamasam da, Risaleler'in, iyi, güzel, imani, mantıklı (hakikatli) şeylerden bahsettiğini ve insanı, hayatı anlamlandıran özleri hayatın merkezine taşımaya çalıştığını fark etmiştim. Aslında beni en çok etkileyen ve risaleleri hayatımda daha da cazip kılan, Said Nursi'nin hayatıydı. Evet hayatı. Ve bence Said Nursi hiçbir eser yazmayıp sadece o hayatı yaşayıp aramızdan ayrılsaydı dahi, yine "Bediüzzaman" olmayı hak ediyordu...

Peki, neydi Nursi'yi ” Bediüzzaman” yapan hayatı?.. Neydi onu böyle farklı kılan...
Neydi milyonları ardından hayran hayran baktıran ve sürükleyen ondaki cazibe?.. Hayatı... O yaşanılası hayatı… Çünkü ne Kur’an'a ne Sünnet'e ne de kendi telifi olan Risaleler'e aykırı bir hayat yaşamıştı... Ve hatta o hayatını İsa'vari sürdürmüş ve nihayetlendirmişti...

Bediüzzaman ömür boyunca ve özellikle İstanbul’a geldikten sonraki dönemde zulme, taklide, adaletsizliğe, yobazlığa, yozlaşmaya, toplumun iliklerine nüfuz etmeye çalışan her türlü "Allahsız" öğretiye, doktrine karşı çıkmıştı. Hususen Cumhuriyet'ten sonra sürgün üstüne sürgün yemiş, hapis üstüne hapis yatmış, uykusuz, aç, hasta, geçen onca gün, ay ve sene… En adi suçlulara dahi reva görülmeyen muamelelere maruz kalmıştı.

M. Kemal’le görüş birliği içinde olmaması, rejimin kullandığı ”devlet uleması” olmaya karşı çıkması, dünyayı iki elinin tersi ile hatta bütün benliği ile geri itmesi, İslam’ın ma’kus talihinin yeniden şehbal açmasını istemesi ve bu uğurda her şeyini feda etmesi, hakkı pervasızca, kınayıcının kınamsından korkmadan savunması, haykırması… Ona yapılan zulümlerin sebepleriydi… Ama o bir şeyin peşindeydi; Ta Âdemden bu yana yanan iman meşalesinin sönmemesi, İslam’ın sancağının yere düşmemesi, nesli düştüğü buhranlardan kurtararak, dini hakiki yerine koymaktı…

Kısaca onun derdi Allah’tı. O talebelerine hayatın her karesinde imanı savunmayı Kur’an'ı Sünnet'i yaşamayı, İslam etrafındaki surlar yıkılsa dahi...

Etlerinizi harç kanınızı su ve kemiklerinizi de tuğla edin ve İslam'ı koruyun diyerek yegâne bir aksiyon şuur ve mükemmel bir dava bilinci öğretmişti… O talebelerine boş sözlerden uzak durup siyasetten (menfi tarzda) hayatlarını akıllarını kalplerini yine bunların sahibinin yolunda adamayı öğretmişti… Öyle talebeler yetiştirmişti ki bir gün talebelerinden Zübeyir Gündüzalp'e “Zübeyir, eğer bir gün Kuran ve Sünnet yolundan döndüğümü görürsen ne yaparsın? “ diye sormuş ve talebesi de “Üstad, sana güle güle derim “ diyerek üstadının nasıl bir dava şuuru verdiğini göstermişti…

Ve lise son yıllarında, özellikle lise bittikten sonra bir “Bediüzzaman” daha keşfetti bu benim küçük dünyam; o Ali Şeraiti'ydi. Aşağı- yukarı aynı dönemde yaşamış ve aynı aksiyonu göstermiş iki insanı tanımak benim için şükrü verilmez bir lütuftu.

Peki, Şeraiti kimdi ve ne yapmıştı?..
Aslında Bediüzzaman'dan farklı bir şey yapmış değildi. Ve hayatlarına dikkat ederseniz ne kadar da birbirlerine benziyordu. Mücadeleleri, savunmaları, sürgünleri, hapisleri, dünyadan el etek çekmeleri dünyevileşmeye karşı duruşları fikirleri… Ne kadar da benziyordu; benziyordu zira ikisi de İslam’ın çocuklarıydı!

Şeraiti de şahlık rejimine karşı gelmiş, baştan ayağa neredeyse hurafelerle dolmuş Şia'yı eleştirmiş, Ehl-i Beyt kavramını, Kerbela'yı, Hacc'ı, Dua'yı, Şehadet'i, Âliyi, Muhammed'i (s.a.v), gerektiği gibi anlamış, yorumlamış ve anlatmıştı. O sahip olduğu engin iman ile de Marks'ı, Heidegger'i, Sartre'ı, Camus'u elekten geçirmiş ve Kur’an potasında eritmişti.

Dahası zulmü, baskıyı, sosyal adaletsizliği, dünyevileşmeyi, saltanatı, hurafeleri, Ali, Ebu Zerr, Hasan-Hüseyin ile adeta Hacc'da taşlamıştı…Ve onların hayatlarını Alinin Zülfikarı gibi kullanarak İran’ı sarsmış, İranı da aşarak dünyayı sarsmıştı…

Biraz daha meseleyi açarsak, Şeraiti şunu öğretmişti öğrencilerine: Şeriati’nin öğrencisi olmak Ali gibi, Ebu Zer gibi yalnız yaşamak, yanlız ölmek ve yalnız haşr olunmak, yine onun tabiriyle göller bölgesinde bir ada olmak demek. Şeriati’nin öğrencisi olmak demek, Hallac gibi Vahdet-i Vücud'a ererken geride halkı unutmamak, Hz. Muhammed (s.a.v) gibi miraca çıkıp Allah’la buluşma zevkine ve ayrıcalığına erişmek, ama akabinde halkın arasına, ezilmeye, baskı ve aşağılanmalara geri dönebilmek demek. Şeriati’nin öğrencisi olmak demek Platon’un akademisine hapsolmamak, Descartes’in kuru aklına ve Bacon’un bilgisine esir düşmemek, Kuran’da geçen bir harfin mahrecini doğru çıkarabilmek için yoğunlaşıp Kuran’ın ruhunu unutmamak demek. Şeriati’nin öğrencisi olmak demek Allah’ı diğer dinlerin bağlıları gibi tabiat ötesinde aramamak, Peygamberi insanüstü bir yere oturtarak etkisizleştirmemek demek. Ve yine o Müslüman aileyi ve Müslüman kadını anlatırken Fatıma'yı göstermiş ve Fatıma'yı da “Fatıma Fatıma'dır”diyerek akıllara zarar bir şekilde anlatmıştı…

44 yıllık hayatında o kadar zulüm görmüştü ki sonun da savak ajanlarının kurşunlarıyla şehadet tacını giymişti… Ve yine O, "Şehit tarihin kalbidir demiş”, tarihin bir kalbi olmuştu…

İkisi de hayatı sorgulamış ve hakikati bulmak ve yaşamak gayretiyle maddenin ardındaki manayı, mülkün ardındaki melekutu aramışlardı..

Hem Bediüzzaman'ı hem Şeriati’yi okuyan şunu iyice anlar ki, hiç de farklı değillerdi. Aksine öyle iç içe, öyle birbirleriyle hemhal olmuşlardı ki…

Yazık ki günümüz Türkiyesi'nde ve İranı'nda ikisi de hakkıyla anlaşılmamış ve bu iki aksiyon insanını anlatan, bir eser meydana çıkamamıştı. Buna o kadar ihtiyacımız var ki…

Bu iki duygusal ve cesur adamdan öğreneceğimiz çok şey var… Bugün dünyada gelişen olaylarla beraber, Ali Şeriati’yi daha iyi anlayabilecek durumdayız. Ali Şeriati bizim için bir son değil, tersine bir başlangıç noktasıdır. Onun bakış açısını, yaklaşımlarını ve metodunu içinde yaşadığımız topluma ve zamana göre geliştirmek bizim elimizde. Ali Şeriati’nin bizden istediği en önemli şey bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmaktan kaçınmamız ve bilgiyi her zaman ve koşulda sevginin önüne koymaktı…

Bugün yukarda malumat olarak sunduğumuz düşünürlerden ne kadar faydalandığımız da belli değil. “Türkiye’de kaç tane Müslüman düşünürümüzün yazdığı kitaplar dünyanın diğer dillerine tercüme ediliyor? İsmail Raci Faruki, Muhammed Esed, Seyyid Kutup, Said Nursi, Mevdudi, Vahidüddin Han, Muhammed İkbal, Muhammed Hamidullah, Roger Garaudy, Ali İzzet Begoviç, Mutahhari, Muhammed Bakır es-Sadr, Fazlurrahman, Seyyid Hüseyin Nasr, Beheşti, Said Havva. Hasan el-Benna, Ramazan el-Buti, Muhammed Gazali, Yusuf el-Kardavi ve Abdulkerim Süruş gibi ünü yaşadığı toprakları aşan, bu yüzyılda yaşamış daha kaç Müslüman aydın ya da âlim sayabilirsiniz? Yazık ki bugün bizler bu değerli düşünürlerin fikirlerini öğrenme ve anlama çabalarının bile oldukça uzağındayız. Bugün Türkiye’de bu dindar aydın ve âlimlerin fikirlerini karşılaştırmalı olarak inceleyip tartışabileceğimiz bir platformumuz bile yok…”

Peki, bu insanları tanımak ve anlamak neden önemlidir? Çünkü onlar; bu yüzyılda İslam’ın gerek bireysel gerekse toplumsal alanda yaşanma deneylerinin yapıldığı adeta birer laboratuar hükmündedirler. Çünkü onlar; gençliğin imanını kendi ahiretlerini bile riske ederek savunmayı kendilerine görev bilmişlerdir. Çünkü onlar İslam’ın kahrını çekmiş yiğitlerdi..

Gerek Nursi, gerek Şeraiti, gerek İkbal, M. Akif, Mevdudi, S. Kutub ve sair mustazaflar mücahidler, mütefekkirler şunu anlatıyorlar hal dilleriyle; “biz öyle bir ezeli ve ebedi şehadete şahitlik ettik ki dünya üstümüze gelse ne gam! Bir canımız var, o da feda olsun…”

“-Kutsal inadı olanlar gerekli, bir kalbi daha olanlar gerekli...” derken şüphesiz haklıydı Nuri Pakdil.

İslam’ın bu mümbit topraklarının daha nice nice böyle kutsal inadı olan, aksiyon, ilim, iman, ihlâs insanlarına gebe kalması ve gelecek diriliş neslinin amentüsünü hep beraber yaşamak ve yaşatmak temennisi ile…

Vesselam...

17/11/06 - Sakarya