Selam ile.

Sayın Said Ercan'ın yazısını baştan sona okuduğumu belirteyim önce. Haklı olduğu, görüşlerine katıldığım yerler olmakla birlikte, katılmadığım boyutları da var. Onları da kısaca, kendimce belirtmek istiyorum naçizane.

"Bu şairciklerin artmasının bir diğer nedeni de İnternet siteleridir. Denetimsiz hiçbir edebi kaygı taşımayan telif haklarına riayet etmeyen bu siteler maalesef modern şiire en büyük kötülüğü yapmaktadır. İşin üzücü tarafı hala türk şiirinden umudumuzu yitirmememizi sağlayan birkaç şair bir araya gelip buna dur dememektedirler."

Bu kısmı yukarıdan kopyaladım. Çünkü bu cümle, yani bu görüş yıllanmış şairlerde ekseriyetle mevcut olan bir görüş ve ben kabul etmiyorum bunu. Yani şairlerin artmasının kötü birşey olmasını ve bunun bir diğer nedeninin de, hatta en büyük nedeninin İnternet siteleri olmasını. Sevdiğim, üstad kabul ettiğim birkaç değerli şair abimin de (nitekim yakınen tanıdığım çok şair yok) genellikle görüşü budur, yani İnternetin genç şairi yıprattığı, gelişimini ketlediği, ve kesinlikle uzak durulması gerekilen bir fakulte olduğu bahsi. Bana da yazdığım birkaç dergide üstadlardan bu minvalde tavsiyeler geldi, internetten uzak durmam için. Şair abilerime saygı duymakla birlikte nazikçe bir rest çekiyorum bu mefkureye. Kınayanlar çıkacaktır elbette. 97-99 gibi yıllar arasında bir-iki İslami dergide birkaç defa yayınladığım çocukluk şiirlerini saymazsak, ilk şiirimi İnternette yayınladım; ikibinlerin başlangıcıdır. Hatta bu site komşu bir sitedir cemaat'e. Sayha.com. İntizar şiirimi yayınlamışlardı, ülke dışındaydım o zaman, (hale öyleyim) koşup arkadaşlara haber vermiştim şiirimi yayınladılar diye. İlk kez yayınlayanlar bilir bu coşkuyu. Bizim gibi ilim tahsil eden arkadaşların ekonomik gücü çok yüksek değil ise, memleketten dergi ısmarlayıp her ay takip etme şansları olmuyor, dolayısı ile dergilerde yer alan, mazi ve şimdiki zaman parelelindeki edebiyat ve şiir kritiklerini, yeni şairleri, eski şairleri, diğer edebiyat janralarını okumaktan mahrum kalıyoruz. Bu durumda bizim gibi (çünkü biliyorum böyle büyük bir çoğunluk var dışarıda) edebiyata susayanlar ya da Saik Faik Abasıyanık gibi "yazmasam ölecektim" diyenler bu açlığını gidermek için ucuz ve ulaşılması kolay olana hicret ediyor. Burası İnternet.

İşte bizde ilk önce internette başladık birşeyler yayınlamaya, gel zaman git zaman yine kitapçılardan değil, (çünkü burada memleket kitapçıları yok) internette yaptığımız taramalarla önüme gelen edebiyat dergilerini isminin asortikliğine ve cazibesine göre seçerek, ortaya bir tür karışık misali, sağcı-solcu-muhafazakâr vesair bilmeden göndermeye başladım ne yazıyorsam. Şiir, öykü, deneme gibi şeyleri. Bunlardan yayınlananlar oldu, yayınlanmayanlar oldu ilk zamanlarda. Sonra yazdığım bir kaç dergi memleketten dergileri ücretsiz olarak göndermeye başlayınca, kendi kimliğime yakın olanları tanıdım ve diğerlerini aheste aheste bıraktım. Mesala Yedi İklim ve Sonra Ay Vakti yıllardır dergileri yazsamda yazmasamda ücretsiz olarak gönderiyor ve bu hakiki edebiyatı, yada kısmen bizim mahellenin edebiyat çerçevesini ve çevresini müşahede etme ve ilerleme noktasında çok istifade etmemi sağladı. Ama bu da yeterli gelmiyor. Kitap ısmarlıyamıyorsanız memleketten susuzluğunuzu gidermek için, çaresiz internete koşuyorsunuz.

Evet internette çok kötü edebiyat yapan, meşhur olmak için takla atan bir sürü site ve isim var, doğru. Ama iyi edebiyat yapan, site ve isimlerde var. Sırf yazdıklarını ilk kez internet ortamlarında yayınlamaya başlayan daha sonra girdikleri polemiklerle pişen, acı çektikçe acıya bağışıklık kazanan, (bakın mesala dergiler arasında cereyan eden polemiklerden daha fazlasını internette icra edebilir ve izleyiciye daha kısa zamanda ulaşabilirsiniz; aylarca beklemeniz gerekmiyor diğer derginin gelecek cevabını) kendi üslup ve zevklerine göre izledikleri şair, edip, yazar vesair kişilerden kaptıkları mimesislerle, sonra oluşmaya başlayan kendi üsluplarıyla, kısaca zamanla bunların bir edebiyat mefkuresi oluştu ve şimdi sadece benim izlediğim bir çok isim sağ-sol-muhafazakâr dergilere her ay eser çıkarıyor.

Bakın, genetik potansiyel varsa kişide (özellikle edebiyat alanından bahsediyorum) bu adam nerden beslenirse beslensin, sosyal şartlar bu kişinin gelişimini engellemeyecek, zamanla kendi yatağını bulacaktır. Yani şimdi salt dergiden yetişen edebiyatçılar, ve illaki şairler internete bulaşmadıkları için iyi şiir mi yazıyorlar, büyük şair mi oluyorlar? Cevabı herkes biliyor sanırım! Usta dediğimiz zatların, özellikle şairlerin, hangi dünya görüşüne sahip olursa olsun -ki bu kişiler internetin olmadığı bir zaman diliminde yetişmiştir-, şimdi asetik bir yaşamın içine, inzivaya çekilerek, onlara saygı duyanları, onları izleyen yeni nesli yüz üstü bırakıp, şiir adına hiçbir şey söylememeleri, ya da kıylü kalden şeyler söylemeleri matbu edebiyatla yetişen eski-yeni şairlere ne derece etki etmiş, kaç arpa yol aldırmıştır? Önceden edebiyatın farklı alanlarını deneyerek, hemen hemen her telden çalmak misali, öykü, deneme, şiir ve hatta roman da yazdım (ki iki ele üç karpuz sığmıyor pek geç anladık pratikte bunu) sırf müslüman kimliğim sebebiyle yine bir internet edebiyat forum sitesinde (ki kemalist ve sol kesimin ağırlıkta olduğu bir yerdi burası) yazdığım şiirlere kişisel kimliğim aysberk misali su altında bırakılarak yapılan aşırı saldırılar, beni dergilerin etkileyemediği kadar etkiledi, ve ben onu bunu bırakarak sırf şiir yazmaya başladım. Kendi çapımda da birşeyler başarmaya çalışıyorum. Ve İnternette böyle çok arkadaş var.

Mesala İzmirli Şair, Dize dergisinin editörü Veysel Çolak (birçok şiir yarışmasında yer alan jurilerle ve bazı yayıncılarla tuttuğu sıkı ilişkileriyle tanınır) bir kaç şiir yarışmasında, önüne gelen şair dosyalarını, iyi şiir çıkarsalar dahi, sırf internette şiir yayımladıkları için yarışmalarda dereceye girememiş ve Çolak'ın internet şairi adı altında antipatisini kazanmışlardır. Bu düşüncedeki şairlere de saygı duyuyorum, ama statik gelenekçi düşünce bu. Sığ kalmaya ve yerinde saymaya mahkum düşünceler. Ki Veysel Çolağın imge ocağında yetişen ve yarışmalarda dereceye giren, kitaplı birkaç yeni nesil şairde internette şiir yayımladı çok kere, şimdi insiyaki olarak kanaatimçe yine Çolak'ın emriyle bu sahadan geri çekildiler.

Bunu daha önce başka bir yerde söylemiştim, yeniden zikredeyim, çok değil on ya da yirmi yıl sonra kütüphaneler müze olarak ziyaret edilecek diye. Bakın eski kuşak şairin yeni dünya düzeninin getirdiği nimet, internetle bir takıntısı, bir savaşı var. Sahip oldukları gelenekçi tecrübe ve bilgiyle ve birazda hadi haddi aşalım dogmalarla, internetin negatif bir etki olduğunu düşünüyorlar yeni nesil şair adayları için. Osmanlı ulemasının bisiklet ilk çıktığında "şeytan arabası" demeleri gibi birşey bu biraz. Bu şairlerin bir çoğu e-posta okumaktan bile aciz. Böyle şairlerde var yani. Google'da nasıl tarama yapılacağını bilmeyenleri var. Tabi bunların haricinde internet kurdu olan şairlerde var yine internete karşı olan. Mutlaka herkesin özellikle yaşça benden büyük olanların oluşmuş bir dünya mefkuresi ve tecrübesi var, saygı duyuyorum, onlarında haklı olduğu nazarlar var mutlaka, ama internet benim nazarımda dengeleri bozan, yeni nesil, ucuz ve çok hızlı erişilen, edebiyat tartışmalarının daha hızla yapılabileceği ve matbu dergilerin ulaşabileceği (ki ortalama 1000-1500 basar ülkemde bir dergi) sayıdan kat be kat fazlasına ulaşabilecek bir e-dergicilik anlayışını getirdi; bundan daha fazlasını da getirecek. Şairler birazda Grek kâhinleri ya da Kenan müneccimleri gibi geleceği görebilmeli teşbihte hata yapmazsak eğer.

Alın şiir yıllıklarını bir kenera, okuyun mümtaz, usta şairlerin seçkilere giren şiirlerini, yıllıkları bütüncül bir bakışla inceleyin, sonra girin google'a bir kaç kalite e-dergi , e-edebiyatforum vesair sitelerde yayımlanan şiirleri çek edin ve verin kararınızı sonra. Evet berbat şiirler var daha çok internette. Çünkü editör elinden bir yayın kurulundan geçmiyor çoğu. Fakat bazı adamlara kapılarını tamamen kapamış matbu dergiler, poetik anlayışlarına uymayan dergiler, yada matbu dergilerde yazdıklarını yayınlama fırsatı bulamamış kimseler, beleş ve karşılıksız ve direkt anında görüntü sağlayan e-mekanlarda çıkarttıkları işleri yayınladıklarında önce evet ortalamanın üzerinde her ilk eser yayınlayan şairin girdiği hava gibi havayla dolduruyorlar ciğerlerini ama, bu adamların da üzerlerine geliyorlar, onları da kendilerince eleştirenler çıkıyor, ve bu adamlardan bazıları (hepsi demiyorum) aldıkları eleştirlerle pişerek, daha iyiyi, daha güzeli bulmak için çalışıyorlar ve bazıları yine hakikaten suyun yüzeyine çıkmaya başlıyor zamanla, sessiz ve çaktırmadan. Belki matbu dergiler alem olmuş isimlere yer vermekten, yeni kalemlere pek teşvikiyet sağlayamadığı için bu adamlar ömür billah matbuata küsebiliyor, ve belki de bir değeri, iyi bir kalemi kaybediyor sanat dünyası. Aslında kaybolan birşey de yok. Edebiyat karın doyuran birşey değil çünkü. Ruh doyurmak isteyenlerin iştigal ettiği bir sevda.

Ve yine istikrar sağlayamamış, yada fi tarihlerinde sağlamış, fakat sonra hem istikrarı hem kalemlerini kaybetmiş dergiler yada birkaç kalemle ayakta dikilmeye çabalayan dergiler, internette bu bitip tükenmez, her geçen gün gittikçe büyüyen bu e-sanatçı kitleye karşı bir önlem almak zorunda hissediyorlar kendilerini. Evvelden yazılarına yer vermedikleri fakat kendilerini takip eden bir zümre, internet denen bir mucizeyle tanışınca, bu dergileri bir çığlığın uçurumuna bırakıyor, dolayısıyla dergiler ekonomik dengesizliğin altında kepenk indirmek zorunda kalıyor, ve tabi bu editörler, sanatseverler ömür boyu ezeli bir düşman olarak internetin kalbe, gözlere, beyne ve zekaya olan zararlarından konuşuyor dost, talebe meclislerinde.

Dergilerin çoğunda, (bu gelenekçi muhafazakâr, gelenekçi sol, liberal, merkez vs. olsun) bir mutlakiyetçilik var. Herkes bir ismi kendi markasından çıkarma telaşında. Bakın bu adamı ben adam ettim demenin hevesi içindeler. Vefasız insanda iyi değildir, Allah affeder, edebiyat affetmez belki. Fakat bu mutlakiyetçilik, Cemil Meriç'in ünlü sözüne muhalif biraz, "Dergiler hür fikrin kalesidir" ama bir dergi değil yani olay, dergiler. Bir şair patlama noktasına gelmişse artık, Abasıyanıkça, yazmazsa ölecekse, bir dergi paklamaz artık onu. Bazı eski şairlerin ağzına pelesenk olmuş bir muhabbet var, önüne gelen fabrika gibi şiir çıkarıyor (hadi şiirimsi çoğu bunların) ama benim ülkemde yılda beş şiiri zor çıkaran şairim ne yapacak durumu. Bu saplantılı bir statiklik. Böyle adamlar iflah olmaz. Yılda beş şiir çıkaran bir şairin işi bitmiştir kardeşim. Artık beyaz bayrağı göndere çekip, kürsüye çıkmalı şiir sohbetleri yapmalı, genç nesille fikir-şiir teatisi yapmalıdır. Tabi burada fabrika gibi şiir üreten şairlerden atfedilmek istenen kesim ekser internet şairleri. Evet internet şairleri diye bir kavram oluştu artık.

Bence bu gücü, bu kitlesel ve hatta evrensel gücü görmesi gerek eski şairin. Dergilerin. Matbu ve İnternetin ortak platform oluşturup yeni, hiç denenmemiş şeyler gerçekleştirmesi lazım. Mesala bırakalım başka e-siteleri, sadece burada, yani Cemaat'te yavaş yavaş, zaman aktıkça nasıl eskiden dergi mutfaklarında yoğrulanlar olduysa, öyle yoğrulacak, bir edebiyat damak tanı alacak, başkalarına, hatta sırf buradakilere öykünecek ve sonra kendi çıtasını dikerek üslubunu gelişterecek pek çok kalemin Büyük Türk Edebiyatının nufüs hanesine gireceğine inanıyorum. İman ediyorum hatta buna. Çünkü olması gereken olur, kaçınılmaz olan durdurulamaz.

"Denetimsiz hiçbir edebi kaygı taşımayan telif haklarına riayet etmeyen bu siteler maalesef modern şiire en büyük kötülüğü yapmaktadır."

Evet doğru çoğu denetimsiz, özellikle edebiyat forumlarında word dosyasından copy-paste yöntemi ile anında görüntü sağlanıyor. Ama nerde görülmüş edebi kaygı güden memleket dergilerimin yazara, şaire telif ödediği. Çoğu istemez bunu bir, istese bile ayda 500-1000-1500 satmaya çalışan dergiler ayakta zor dururken nasıl kalemlerine telif ödesin? Üçüncü dünya ülkesi Pakistan'da bir gazetenin çıkardığı edebiyat dergiciği bile yazarına telif öderken, koskaca Büyük Türk Edebiyatının mutfakları, hür düşüncenin kaleleri kalemlerine telif ödeyemiyor.

Bunun bir çözümü şöyle olabilir belki! Önce halkı edebiyatla barıştıracaksın. William Wordsworth ve arkadaşlarının İngiltere'de romantik akımı başlatarak sanatı saraylıdan halka indirmesi gibi dili, edebiyatı halka indireceksin küllen. " İnternet'in en büyük arama motorunda en çok aranan on kelimeden biri "şiir" dir." Said Ercan böyle söylüyor. Bundan güzel birşey olabilir mi şiir adına? Ne yani şimdi herkesin cebinde üç-dört dergi alacak parası mı var memleketimde? O kadar aç, işsiz, evlenemeyen, evini terkedip kendi hayatını kuramayan ama edebiyat sevdalısı o kadar adam, kadın yok mu? Bu kitlenin ulaşabildiği yer neresi? İnternet ucuz, çünkü bedava. Şaire telif ödemeyen, ödeyemeyen dergi, internette şiirini görünce sen ne yapıyorsun hemşehrim muhabbeti mi yapacak? İnternette en çok arama yapılan kelimelerden birinin şiir olması, halkın edebiyatla küllen olmasa da şiirle barıştığının bir nebze alameti farikasıdır. Yani zaten halka inilmiş bir derece. Halk şiirin ayağına gelmiş. Şimdi kimse kalkıp halkın şiir zevkini köreltiyorlar, şiir anlayışlarını nevrozluyorlar filan muhabbeti yapmasın. Şiir okuyucusuna kimse bu iyi şiir bu kötü şiir diye dikte ettiremez. Şiir bir bilim alanı değildir, her ne kadar Aristo Poetika'sında şiiri tarihten üstün tutsada. Öznel olan bir sanatta kimse bu iyi bu kötü muhabbeti yapmasın. Buna okuyucu karar verir. Kimse Mecnun'un Leyla'sına çirkin diyemez, ama Leyla hiçte güzel bir kadın değildir aslında. Yani okuyucunun da bir leylası, leylaları ve zalim sultanaları oluşacaktır kendi mefkuresinde. Zaten dünya görüşü şiirle başlamıyor. Evrensel şiire de inanmıyorum, yarı-evrensel şiir olabilir. Yani şiir okuyucusu şiirin karşısına bir dünya görüşüyle geliyor zaten, siz bu adama sizin şiirinizi dikte ettiremezsiniz, görüşünüz bu adama yaramıyorsa, kendi ideolojisinin algısına uyan kötü bir şiir onun için sizin tarafınızdakinin süper-hit şiirinden daha iyi gelecektir. Böyle çok tartışma oldu, özellikle sanal platformlarda. Şiirin ideolojisi var mıdır, şiirin ideolojisi olmaz diye. Boş muhabbetler bunlar. Herkesin dikildiği bir kaya var dünyayı seyretmek için.

Çenem düştü benim. Saat burda biri geçti. Yarında şiirden imtihanım var. Muhabbete daldım. Yaprak açmadım daha sınav için. Bu yazı zamanımı çaldı. Hayırlı geceler,

muhabbetle.

"Before my pen has glean'd my teeming brain"
-Önce kalemim kaynayan beynimi topladı.-
-John Keats / Adamım-

Nietczsche, ‘Tanrı Öldü.’ nazariyesinde “cinayetin failleri, yani Tanrı, metafizik ve varlık konularında iki bin beş yüz yıldır kendini tekrarlayan, yeni bir şey ortaya koyamayan ve mevcudu tüketen beşeriyet, tabiatıyla böyle bir şuurdan mahrumdur. Dolayısıyla bu büyük cinayet kolektif bir şuur tutulması neticesinde işlenmiştir.” fikrini savunuyordu. Bu durumu günümüz şiir meselesine yoracak olsaydık ve dünya ikinci bir Nietzsche’ye gebe olsaydı muhtemelen toplum olarak şiirin öldürülmesinden şikayet edilecek, edebiyatımızdan örnek alınmadığından dem vurulacak, şiir kalıp ve usullerini dahi bilmeden şiir yazma iddiasına bürünenlerin karşısına da bir Bakunin çıkarıp edebi bir ihtilal hasıl olacaktı.

Fakat ne yazık ki, ikisi de edebiyat gibi geçmiş de kaldı. Bu yüzden Türk Edebiyatı şiirin günümüzdeki yerini tartışacak durumda değildir.

"efkar,fikir kelimesinin çoğulu...İçinde hüzün olsa da,hüzün kelimesinin eşanlamlısı değil.çok düşünceli,dalıp gitmiş insanlara efkarlı deriz.Her fikre saygı duymak zorunda değiliz,ama her efkarlı insana saygı duymak zorundayız" (ibrahim paşalı-istanbul kriterleri kitabından)
şiirde sanırım efkar işi,efkarlı adamların ,bayanların yazdıkları her daim okuyucusunu buluyor,gerçek şair gerçek şiir onu Allah bilir,biz kulların sadece gerçekliği var o yüzden bu memlekette,şiir antolojilerimiz tartışma konusu,bu memlekette şiir biter mi peki şu popüler kültür halimizde bile vazgeçmediğimize göre,bitmez... meryem karagöz