Türkiye'de meseleleri, olayları anlamanın ve çözüme kavuşturmanın önündeki önemli engellerden birisinin onları "komplo teorileriyle" yani "komplocu" anlayışla izah etme çabası olduğunu düşünüyorum. Aslında buna çaba dahi denilemez. Çünkü komploculuk herkesin kolaylıkla kullanabileceği şablon.

Türkiye özelinde komploculuk son yirmi, otuz yılda had safhaya ulaştı. Amerikan filmleri ve romanlarıyla da iyice köpürtülen ve revaç bulan komploculuk aynı zamanda iyi bir geçim kapısı halini aldı. Hangi kamptan olursa olsun herkes komploculuktan istifade etti, ediyor.İleride yüksek okul seviyesinde tedrisi dahi düşünülebilir-susurluk myo vs-.

Karşılaşılan her olayı "aslında o, o değil" şeklinde izah edememe anlayışı neden bu kadar arttı. Neredeyse bütün toplumu saran hastalıklı seviyeye nasıl ulaştı?

Komploculuğun nedenleri arasında ucuzculuk, kolaycılık, soyut düşünememe, güce tapınma ve daha başka bir çok mücerret sebeb gösterilebilir. Ben somut sebeplerinin de olduğunu düşünüyorum. Komploculuğun toplumda yaygın bir izah biçimi olmasını medya dezenformasyonuna bağlayabilirsek de okuyan, aydın kesim için yakın geçmişimizle yakından ilgili bir durum söz konusu.

Türkiye'nin son elli senelik siyasi hayatında her defasında herşeyi yeniden başlatan darbeler, muhalif olan herkeste büyük travmalar meydana getirdi. Yenilen muhalifler kendileri dışındaki her hareketliliği bir yerlere isnad ettiler. Öyle ya 'devlet istemeden kim ne yapabilirdi'. 'biz yapamadığımıza göre muhakkak bunun arkasında devlet ya da uluslararası güçler olmalıydı'. Özellikle 12 Mart muhtırası ve 12 Eylül ihtilali sosyalist solda derin yaralar açtı. Daha doğrusu SSCB'nin dağılmasıyla birlikte sosyalist sol Türkiye'de muhalefet olma vasfını tamamıyla yitirdi. Sol hareketlerde yetişmiş kuşak yenilgiyi daima dış sebeplerde aradılar. 'Devrimi gerçekleştirememelerinin asıl sebebi dış güçler idi'. Bu bakış açısıyla 12 Eylül sonrası herşeyi izah etme çaba ve propagandası içine girdiler. "yeşil kuşak projesi, kontrgerilla, derin devlet" en temel parametreleriydi. Bütün bunlar 80 sonrası özellikle eski tüfeklerin çıkardıkları yayın organlarında sürekli işlendi. İşe yaradı da. 28 Şubat mağduru islamcılarda geçmişlerinden tevarüs ettikleri (herşeyin arkasında israili aramak gibi) alışkanlıkla bu şablonu sevdiler ve tersinden kullanmakta hiç gecikmediler.

Şimdi herkes karşısındakini bir komplonun parçası olarak görüyor.Komplocu bakış, ortalama vatandaş için ise biçilmiş hint kumaşı. Hoşuna gitmeyen herşey başkalarının oyunu. Uzun lafın kısası ego-santrik bir paranoyanın (son olaylarda olduğu gibi) bütün bir topluma teşmil olması nasıl bir düşünsel düşüşün içerisinde olduğumuzun acı göstergesi.İnsan unsurunu, inanmayı, değeri yok sayan bu anlayışı materyalist olan solcuların sahiplenmesini anlayabiliriz. Ama İslamcıların nasıl Allah yokmuş gibi bir düşünüş, kavrayış tarzını benimsemeleri ise ibretlik.