FANATİZM... Sözlüklerde anlamı “Bir kimseye veya bir şeye aşırı düşkünlük ve tutkuyla bağlılık, taassup, bağnazlık” olarak geçiyor. Bir nevi hastalık derecesinde sanki… Hani aşkın gözü kördür derler ya! Bir adım ötendekini görememek hali. Renk körü olsak kırmızı yanınca yeşil diye geçsek ne olur? Bir kazaya sebebiyet verme ihtimalimiz oldukça yüksek değil mi? Fanatizmde işte böyle bir görememezlik hali olsa gerek. Orta yerde herkesin gördüğü bir gerçek var ama sen çoktan “basiretin bağlanmış” halini takınmışsın üzerine.

Aslında fanatizm her alan için yaşanması tehlikeli bir durum. Allahüteala biz inananları vasat tabiri ile tanımlıyor; “Böylece sizi vasat bir ümmet kıldık ki, insanlara karşı Şahitler olasınız.” (Bakara 143) Vasat ise anlam olarak dengeli ve hayırlı ifadelerini barındırır içerisinde. Denge ve hayır… Bir insandan başka ne beklersiniz ki? Birinin sizin hakkınızda “o dengesizin, hayırsınız biridir” dediğini düşünün! Allah korusun…

Ülkemizde spor olarak hemen hemen sadece futbolun var sanıldığı çağımızda ve o futbolunda kaynama noktasına ulaştığı şu günlerde bizim bu yazımız belki bir karnaval şamatasının ortasındaki ufacık çocuğun “Yeter artık; bir susun!” diye bağırmasına benzer ama biz yine de üzerimize düşeni yapalım.

Futbolun tarihinde İngilizlerin bulduğu kaydı vardır. Belki ondan da eskidir ama şu anki oynanan oyunun ilk temelini İngilizler attı diye biliriz. Üniversitede iken hocamız futbolun çıkış sebebini sormuştu, herkes bir cevap söylese de kendince doğrusunu söylemek yine kendisine kalmıştı. Futbol, bahis yani kumar için var edildi; demişti. Kapitalizmin kâbuslarından bir kâbus için yani… Günümüzdeki futbol üzerine küresel bahis oyunlarını görünce hak vermemek elde değil. Artık futbolla en alakasız insanlar bile falanca ülkenin ligini takip ediyor, maç sonuçlarını öğrenmeye can atıyor. Bu da fanatizmin maddeye bakan yüzü!

Kumar için mi çıkmış onu tam olarak bilemeyiz ama mesela zamanın İspanyol devlet reisinin “Ben ispanya’yı 3 F ile yönetiyorum; bunlardan biri de futboldur” dediğini çok iyi biliriz. Kitleleri yönetme, oyalama, eğlendirme, dikkatleri başka yöne çekme aracı olarak kullanılagelmiştir futbol. Hani birisi demiş ya, “din afyondur” diye. (Tabi burada yüce dinimiz İslamı bu tezden azade kılmak gerek; çünkü İslam özünde kötülüğü önleme, iyiliği emretme fiilinin emrini taşıdığı için asla insanları pasifize etmez, aksine eylem adamı kılar.)

Sözü yine futbola getirirsek; buradan giden çoğu yabancı futbolcu kendi ülkesine döndükten sonra basın muhabirlerine verdikleri söyleşilerde “Türkiye’de futbol sanki bir din” şeklindeki cümleleri olayı daha iyi anlamamız için parçaların bütününe katkı sağlıyorlar.

Bir de futbolun iç kısmı var elbet. Hani içi seni, dışı beni yakar denilen cinsten. Bakın zamanında çok ünlü bir futbolcu, futbol hakkında neler demiş. "Elin Gevuru" ne anlar demeyin, anlamış da anlatmaya çalışıyor hem de;

‘Futbolun kölesiyiz’
Arjantin Milli Takımı ve Inter’in yıldız orta saha oyuncusu Matias Almeyda neden gelecek sezon bitiminde henüz 30 yaşındayken yeşil sahalardan ayrılma planları yaptığının nedenlerini ifade etti.
“Biz futbolun sahte dünyasının içindeyiz. Bu tamamen düzmece bir dünya. Bize basit bir oyun oynamamız için milyonlarca dolar ödeniyor. Ama biz sadece sistemin devam etmesi için kendini satan köleleriz. Ben sadece futbolcu Almeyda değilim. Bir insanım, bir babayım ve bir çiftçiyim. İşte bu benim. Ve futbolun içinde kaldığım her gün gerçek Almeyda’dan uzaklaşıp, kişiliğimi yitiriyorum”

Gerçekten kişilikler yitiriliyor mu, bu yoruma açık bir konu. Ama az veya çok futbolun bizi ve hayatımızı etkilediği gerçektir. Bir ünlü şahsiyetin, Beşiktaş maçını seyrederken atılan gol sonrası sevinip sevincini yanındaki hiç tanımadığı ve üstü başı pek de temiz olmayan birine sarılıp kucaklaşarak, öpüşerek kutladığını ifade etmesi, fanatizme kapılıp vasatlığın yani dengenin nasıl kaybedildiğine güzel bir örnek olsa gerek.

Her konuda olduğu gibi futbolda da vasat çızgısını aşmamak ve bu oyundan sadece spor amaçlı faydalanmak dileğiyle Rahman ve Rahim olana emanet kalasınız.

Ey menba-ı ÂŞK! Gönlüme kıldığın nazar-ı mehabbet kadardır kıymetim...

Ümit bey, sizi rahatsız eden fanatik futbolcu ya da futbolseverler mi, yoksa futbol üzerine burada bir yazı yayımlanması mı? Eğer yorumunuzun hemen hemen tamamında belirttiğiniz gini fanatizm ise, neden yorumun başlığı: "cemaatte hava durumu yorumları da çıkar mı usta!"? Eğer cevap verecekseniz buna cevap verin önce, yazdığım yazıdan neden rahatsız oldunuz? Yazıda fanatizm mi var? Futbolu sevemez miyim, seversem yazamaz mıyım, müslüman ve dindar biri futbol konuşamaz mı, maç izleyemez mi, siz hüküm verme mercii misiniz? Ben futbol bahis oyunları filan oynayan biri değilim, statlara bile gitmem maç izlemeye, ligi düzenli olarak takip etmem, Galatasaray'ın bütün maçlarını izlemem... Hiç de fanatik, aşırı, vasatı aşmış biri olarak görmüyorum kendimi ama. Maç izledikten sonra bir de oturup iki saat spor programı izlemiyorum tv. de. Ya da oturup 1-2 saat futbol tartışmıyorum kimseyle.
Futbol'un neler getirip neler götürdüğü hususunda pek çok şey söylenebilir. Sizin işaret ettiğiniz olumsuzluklara ben de başka şeyler rahatlıkla ekleyebilirim. Ama ben bir arkadaşıma genel olarak futboldan bahsetsem, ya da birden fazla kişinin bulunduğu bir ortamda "Futbol" konusunu konuşsam, sizin yaptığınız gibi sadece olumsuzluklar dizmezdim alt alta. Futbolla neler yapabileceğimizi de az da olsa işaret ederdim. Hiçbir şeyin fanatiği olmayı tasvip etmiyoruz zaten, ettim mi yoksa?
Ayrıca yazının girişinde bahsettiğim şeyler var, çağımızda bazı şeylerden beride duramıyoruz, istemesek bile hatta; ama o şeyleri kavrayıp onların içinden mücadele yollları bulabiliriz.
Futboldan çekilsin mi Türkiye, dünyada futbol adına yapabileceklerimizden geri mi çekilelim? Müslüman ve çok iyi bir futbolcu olamaz mı? Kitap okumayı çok seven, çok kitap okuyan, hatta yazar, şair olan ve hem de futbolu izleyen, futbol oynayan biri olamaz mı? Şu anki futbol, zararlarıyla ve yararlarıyla çok önemli etkileri olan bir şey ise, biz niye futbolu da anlamayalım, futbol yazısı yazmayalım? Yusuf Kaplan'dan İsmet Özel'e kadar bir sürü yazar ve şair futboldan bahsetmedi mi?
Sakine Akça hanım, futbol hakkında, bir miktar bilmeyenin de konuşma hakkı var gibi geliyor bana, demiş. Orası öyle elbette; ama bir kendi ortamında konuşmak var, bir de topluluğa hitap etmek var, 100 bin 200 bin satan gazetelerde yazmak var, 500-1000-5000 satan dergilerde yazmak var... Hüküm verir gibi konuşmak yani? Tez yazar gibi yazmak...

Ali bey, futboldan, maçtan bahsedildiğinde, illa bir fanatiklikten ve hatta milliyetçilikten falan dem vurulur bizim yakada. Adettendir bu. Nebevi değil ancak eski neslin sünnetidir. Elhak, profesyonel futbol fanatiklik yakıştırmasını ziyadesiyle hak eden bir spor! dalıdır. Profesyonel ligin nezdimdeki yeri spor olmanın ötesine geçmiştir bu nedenle. Ne ki, bir milli maçın bile ancak çeyreğini seyredecek kadar futbola ilgi duymanıza rağmen 'hakkında vasat bir yorum yapmanız' dahi yanınızda bulunan birilerinin dudak bükmesi için yeterli olacaktır. Hz. Ali'nin başının top, parmaklarının misket yapıldığına inanıldığı için değil tabi. Büyüklerden böyle görüp, böyle öğrenildiği için daha ziyade. Futbol malayani bir iştir, emparyalizmin oyuncağıdır ve hakkında yorum yapmak dahil her unsuru imha olunmalıdır! Bu durum yeni neslin tatlısu müslümanlığından daha mı iyi midir bilemem. Yanlış yanlıştır. Bunu tartışmayı fuzuli görüyorum zaten.

Bu tür eleştirilerin yorumdan ziyade blog şeklinde yazılmasını daha sıhhatli bulmam işte bu yüzden. Her futboldan bahseden fanatik, her ilgili de emperyalistlerin askeri değilse bu böyle yapılmalıdır. Orada ne dersen belki yakışır.. yoksa sözün sahibi alınır. Maksat olan kusurlar da araya karışır. Fakat siz de Türkiye Yunanistan maçından bahsedeceğim derken kantarın topuzunu biraz kaçırmış ve futbol ve spor olgusuna iyiden iyiye girerek bu tür yorumlara zemin hazırlamışsınız.

İğnelemek maksadım yok, lütfen kızmayın bana. Gençler bir hayli laytlaştı lakin mübah nevinden iki çift laf ettirmiyorsunuz adamlara. Takmıyorlar sonra bizi.

Tuncay’ın attığı gol nefisti bu arada. Ona yetiştim. Neydi adı! Eeee, Tümer.. onunkini de banttan gördüm. Hacı vardı hani bir ara.. isminden dolayı tutardım.. onun boşluğunu dülduruyor. Beşiktaş’tan transfer olduğunda Tarık Tufan kudurmuştur 

Bu arada bahsetmeden edemeyeceğim. Molla Kasım’ın medarı iftiharı olan bu cevelan kardeşiniz, Lise'de sınıf takımının gol kralıydı nacizane. Sizleri maça davet ederdim ama şimdi ihtiyarladım.

Bizim Şadan da basket fanatiğidir, hem de NBA ci. Sigara yerine de nargile içip kendini öyle bir kaynatıyor ki arada. Futbol'dan sonra Basketbol için de bir blog isteriz. Ya da konunun merkezi spor olsun.

Selam ve muhabbetle..

Yazının başlığını, "Futboldan Bahsediyoruz; Türkiye: 4 Yunanistan: 1" koydum. Yani yazının bir kısmı futboldan bahsedişim hakkında, bir kısmı ise Türkiye-Yunanistan maçı hakkında. Cemaat'te daha önce futbol yazısı görmediğim için (ama belki vardır) yazının meşruiyetini izah etmek bakımından da düşünülebilecek bir giriş yazayım dedim. Genel hatlarıyla neden futboldan bahsetmem gerektiğini gayet açık bir şekilde yazdım. Hoop diye birden maç yorumuna geçmedim. Daha sonra da Türkiye-Yunanistan maçı hakkında yazıyı çok da uzatmamak kaydıyla birkaç şey yazdım. Çok ahım şahım bir futbol değerlendirme yazısı değil bu tabii ki. Ama toplamda Ümit Demir beyin gördüğünden daha fazla şeyleri içinde barındırıyor bence. Biraz soğukkanlı, önyargısız, daha önce yazılanlardan beride bakınca ama. Daha önce yazdığınız bir yazıyı buraya direkt almak yerine, yukarıdaki yazının girişinde işaret edilen ayrımları gözetseydiniz keşke.

Bir şeyi okurken/konuşurken; o şeyin öncelikle kendi içindeki, kendi bağlamındaki anlamı merkeze alınmalı ve mütemadiyen o şeyin çerçevesi takip edilerek okunmalı/konuşulmalıdır bence. Bir şeyi örneklendirirken, genelleştirirken de bu durumu dikkate almak gerek sanırım. Futboldan başka bir şey, Sibel Can başka bir şey. Ama meselâ "magazin" deseydiniz, daha hizada bir şey söylemiş olacaktınız. Sibel Can'dan bahsetmek zorunda değiliz; ama magazinin kültürünün değerlerimizi yıpratıcı, tahrif ve tahrip edici etkilerinden söz etmeliyiz. Ki söz ediliyor da. Hatta içinde Sibel Can adının da geçtiği bir yazı için: Bakınız Fatma K. Barborosoğlu yazıları... Ve magazin kavramının da konu edildiği bazı yazılar için bakınız, meselâ Cihan Aktaş, Özlem Albayrak yazıları... ve daha başka yazılar. Yani bir şey etkileri bakımından önemliyse neden konuşulmasın ki, yeter ki bağlamımızı açımızı dengemizi eleştirimizi bilelim, değil mi? İbrahim Tatlıses ve travestiler de bu ülkenin gerçeği demişsiniz yani.. yani zaten biraz da bunlardan bahsediyoruz, yani magazin diyoruz, eğlence kültürü ve çılgınlık diyoruz, popüler kültür, birey, roller, cinsiyet diyoruz.. bunlar konuşuluyor, konu hakkında vukufiyeti olan kişiler tarafından abicim. Neden konuşulmasın ki, durulan yer ve ölçü bilindikten sonra. Siz başka örnekler bulmalısınız bence.

Ben sizin daha itidalli davranmanızı beklemiştim; oysa siz daha sertsiniz benden. Güya ironi yapar gibi hatta dalga geçer gibi yazıyorsunuz, ve mantıkçı yaklaşım güya; ama pek de mantıklı sayılmazsınız: şundan: kendi aranda oynarsan, halı saha maçı yaparsan, arkadaşlarını toplar oynarsan, sadece o şekilde faydalıdır gibi bir şey; mantıken düşünelim, birileri halı saha maçı yapıyorsa, birileri de daha fazla halı saha maçı yapar, halı saha maçı yapılıyorsa halı sahalar inşa edilir, halı sahalar inşa ediliyorsa, çim sahalara da geçilir, daha iyi zemin için meselâ, birileri haftada ayda bir kez futbol oynuyorsa bu oyunu daha çok seven birileri de daha fazla oynayacaktır, haftada iki kere belki üç kere, bu böyle gider; ve bir oyun gözde bir oyun ise, o oyunu en iyi oynayanlar merak edilir hep, o oyunu en iyi oynayanlar görülmek istenir, kendi mahallendeki maçı kazandıysan öteki mahalleyle de oynamak istersin, ve oyun kendine bir alan oluşturur, turnuvalar, ligler vesaire, bunu genel olarak ülke ve spor bağlamında da düşünebiliriz; yani böyle bir oyun varsa -ve yani futbol gibi bir oyunsa bu-, mutlaka o oyun ülke genelinde daha çok tanınacak, belli bir popülarite arzedecektir. Bu neredeyse kaçınılmazdır. Yani sizin kendi aramızda oynayalım ama genelleşmesin, ülke genelinde bir zemin kazanmasın ya da lig oluşmasın anlamına gelen yorumunuz pek de mantıklı değil. Kaldı ki böyle bir iletişim, medya ortamında. Biraz mantıkla tahmin edilebilecek bir durum bu. Kanaat-i acizanem bu.

Bir de kızmayın ama 'filenin sultanları, futbolun mücahidleri' türünden yazı-yorum başlıkları da çok itici olmaya başladı. Çağımıza, günümüze ilişkin müslüman genç bir görüş serdedince, hemen yok işte futbol mücahidleri, bankacı mücahidler, popçu mücahidler gibisinden ifadeler... biraz itici geliyor bana. Başka bir dil kurulsa gerek.

Futbolun bu denli fetişleştirilmesini, endüstri olarak bu denli kopmasını ülkeden, kapitalizmin unsurlarını bu denli taşımasını... ben de elbette çok yanlış buluyorum. Ve bunlara mümkün olduğunca kapılmamaya çalışıyorum. Her kaçışımız mümkün olduğuncadır zaten. Meselâ teknolojiyi de mümkün olduğunca az kullanmaya çalışmalı... İşimiz kadar. Zaruret miktarı... Futbolun, şimdi taşıdığı ya da insanların futbola yüklediği olumzulukları değiştirmek de tabi önce ülke olarak bir değişim yaşamamızla alakalı. Futbolla bir sürü olumsuzluk geliyor diye insanların üzerine, futboldan çekilelim mi? Türkiye takımı diye bir şey olmasın mı? Fatih Terim diye biri olmasın mı? Ya da Dwyane Wade ölsün mü(pardon baskete geçtik)? Olsunsa ee, sevenler de olabilirse futbolu, futbol zararları ve yararlarıyla önemli bir şeyse ee? Konuşmamızın mahsuru ee?

Yabancı futbolcuyu kaynak göstermişsiniz, Almeyda'yı. Almeyda'yı biraz tanırım. İnter'de tutunabilseydi görürdüm ben onu. :) Ya da bir ara Ortega'yla Türkiye'ye gelme ihtimali vardı, fenere, gelseydi... Çok farklı şeyler değil dedikleri, ama dürüstçe, helal olsun. O da onun tercihi çok saygı duyuyorum; ama diyorum ki onun söylediklerine rahatlıkla daha başka şeyler de eklenebilir...

Yazıyı hızlı bir şekilde yazdım, evet; ama alel acele değil, tıpkı bu ifadede çelişkiye düşmediğim gibi.

Gerekirse taktik icabı da bir şeyler yazarız; bu yazıda bu kadar, bu kadarı da önemli ama. 6 sayfalık bir yazı yazmayaydım değil mi? O zaman hepten dayak yerdim. Hem zaten kazanmışız maçı, gayet sevinçliyim sevinç mantığı alır biraz götürür bilirsiniz, insan heyecanlıyken daha az ihtimali varsayar, daha çok heyecanının sonuçlarına odaklanır, insan yani böyle bir şeydir, ben de milli bir maç kazamışım sevindim ne var yani? Daha çok sevnç yazısı. -Ama isterseniz sizle futbol taktik de konuşuruz-. Son olarak, Ümit Demir bey, "milli" kelimesini kullanmamdan rahatsız oluyorsanız, kaldı ki Türkiye maçından sonra bile, hiç kusura bakmayın yazdıklarınızı hiç hiç umursamam! Akşama kadar da milli milli derim. Lütfen lütfen! Irkçılık kafatasçılık yapmıyoruz burada, müslümanız adam gibi konuşmaya çalışıyoruz, ama eğer sizin meramınız başkaysa onu bilmem. İsmet Özel ve Türklük bahsinde yazılanları daha iyi okuyabilirsiniz. Oradaki açıklamalara mukabil konuşursanız daha verimli olur, orada ama, yoksa genel bir dille etiketçi bir edayla değil, çok bilmiş bir dille... Türkiye maçı olmuş, ben milli maç demişim, kazanınca da milli sevinç demişim, beyefendi de buyuruyor ki, milli kelimesini nerede kullanacağını öğrenemedin hâlâ? Afedersiniz ama, herkesin bir sabır noktası var, afedersiniz afedersiniz!!! Yaniiii!

Bu kelimeden bile gocunanın yarasını merak ediyorum. Yani büyüklüğünü. Ya da hayır etmiyorum. Niye edeyim ki aslında! Neyse. (Neyse kelimesini de seviyorum bu aralar, neyse neyse ney ney ise ney ne ise ne ise yeise kapılma!:) neyse eyisi mi yense bizim takım yen ise, yen sen yen yen içinde kalır kırılır kol, neyse...)

-Selim Sevkioğlu abiye, gayet itidalli yorumu ve uyarıları için teşekkür ediyorum. Kantarın topuzunu kaçırmışsın, kısmını düşüneceğim yeniden, teşekkür ederim. Saygılar..

Yusuf Er

Öncelikle yazıyı okumadığımı itiraf ediyorum :) Futbolla ilgili binlerce sayfa okudum belki, ama çoğu muhalif metinlerdi. Bir kısmı da, imza sahibini yazdığı konudan bağımsız olarak sevdiğimiz için okunmuş şeylerdi. Mustafa Kutlu'nun ya da Sevin Okyay'ın ya da Tanıl Bora'nın yazıları falan gibi. Takımdan Ayrı Düz Koşu ehlini anmama izin verin.

Kötü ve bulaşıcı birçok şey gibi futbol da, kendine dair konuşulurken belli bir üslubun dayatan bir olgu. Futbola dair konuşulurken onun bize dayattığı üslup da doğrudan tribün ağzıdır. Ali Düz' ismine aşina değilim. Ama sitede yazdığı diğer yorumlardan anladığım kadarıyla şiiire falan meraklı bir arkadaşımız olduğu. Öte yandan, bu yazı altında yazdığı yorumlarda pek yontulamamış bir dil hakim, kaba bir dil bu. Bu tespit, yukardaki genel tespitin bir kanıtı aynı zamanda. Birileri topa vuruyor diye heyecan yapmaya gerek yok. Bırakın vuranlar heyecanlasın. Hele hele de bize ait olmayan bir heyecanı bize ait duygularla süsleyip servis etmek iyice bozar ağzımızın tadını.

Özetle, futbolmuş, topmuş boş işler bunlar. Kimseyi kırmaya, üzmeğe değmez bunlar için.

“ah şu yalnızlık/ kemik gibi/ ne yana dönsen batar” -ACZ

Selamlarımla...

1: Ali DÜZ üstüne dümdüz gidilmiş. Bu kadar tartışmayı ve yoğunlaşmayı gerektirmeyecek cümleler kurmuş oysa. Altı üstü bir futbol maçının naklini yapmış, o kadar.

2: Aslında yazının giriş bölümü hariç cidden bir futbol maçı naklinden başka birşey değil. Herhangi bir özelliği olmadığını düşünüyorum bende. Yani Ali kardeşimize olan tüm sevgi ve saygıma rağmen bu böyle.

Yani üzüldüm açıkçası çok esaslı cümleler kuran Ali'ye böyle bir konuda yüklenilmesine. Hiç cümle kurmasaydı keşke Ali. Cevap vermeseydi. Çünkü UMRAN Dergisi veya Yusuf Hocanın futbol yazılarının bu başlık altında sürekli gündeme getirilmesi haksızlık. Sanki Ali DÜZ, böyle bir blogu cemaate girdiği için futbol üzerine bu mahallede kurulan onca cümlenin aksine cümle kuruyor ve sanki fanatik stadyumcu ve maç sonrası taksimcileri gibi kafası basmıyor. Hayır, bu başlık altında yapılan birçok itham haksız.

3: Uzatmanın anlamı yok. Bahse konu olan maçı izlemedim. Dünkü maçı da izlemedim. Fakat Ali'nin bu maçı izlemiş ve buraya aktarmış olması onu Nijer'li çocuklarla karşı karşıya getirmeye yetmeyecek kadar küçük bir olaydır, bunu biliyorum. Ne kadar zorlarsak zorlayalım, bu böyle.

4: Balıklama daldım sanırım, özür dilerim. Daha da önemlisi helallik dilerim. Aslında cümlelerinizden anladığıma göre, sizlerde yoruldunuz. Devam etmenin anlamı yok. Çünkü bu tartışmadan birşey çıkacağa benzemiyor :)

Vesselam

Camus`yle birlikte anılan ve sık sık gönderme yapılan konulardan biri de kaleciliğidir. Bir süre Cezayir Üniversitesi genç takım kaleciliği yapmıştır ve maç raporlarına göre tutkuyla oynayan cesur bir kalecidir. Bir seferinde arkadaşı Charles Poncet "tiyatroyu mu yoksa futbolu mu" tercih edeceğini sorduğunda, "Tereddütsüz futbol" cevabını vermiştir. Tüberküloza yakalanınca futbolu bırakmak zorunda kalmıştır. 1950`li yıllarda bir spor dergisine futbol hakkında bir yazı yazması rica edilince şöyle demiştir:

"Ahlak ve insanın yükümlülükleri hakkında güvenebileceğim ne biliyorsam onu futbola borçluyum."

Kaynak:Vikipedi