Evet, her alanda olduğu gibi şiirde de bu ayrımdan kaçmak mümkün değil belki ama şairlikte çizgiler yazarlıkta olduğu kadar net değildir diye düşünüyorum. Şiir, özü itibariyle bu dünyaya ait değildir ve hiçbir sınırlamanın içine tam olarak sığmayacak, hiçbir tanımın içini tamamıyla dolduramayacaktır.

Açıkçası kendisine “islamcı şair” diyen çok şair olduğunu da düşünmüyorum Türkiye’de. Bunun, çoğunlukla, kendilerini şairi sınıflandırma makamında gören -ya da en azından böyle bir zorunluluk hisseden- ve bunu yaparken de bu sınıflandırmanın tüm kriterlerini kendi tekelinde görme cür’eti taşıyan bir zümreye ait olduğunu sanıyorum. Talip olmadığı bir etiketi sırtında taşımak zorunda değil hiçkimse.. İslamcı olmak ya da görünmek müslüman bir şair için kötü bir şey midir, bu da tartışılabilir ama şairi sınıflandırmak bizi şiiri de sınıflandırabileceğimiz yanılgısına götürmemeli... Evet şiir yazan müslümanlar vardır, islamcı hayat görüşünü savunan şairler vardır ama yine de “islamcı şair” ya da “islamcı şiir” tanımlamaları şaire tanıdıksa da şiire yabancıdır…

Hakan Arslanbenzer'in yorumunu okuyunca, bir iki şey takıldı kafama. Sormak istedim.
İslamcı, solcu... şair olmaz diyoruz; yani bu düşünce, dilin ve şiirin mantığı açısından doğru. Yani ben bu konuda düşündüklerimden ve okuduklarımdan kavradığım kadarıyla bunu doğru bulabiliyorum. Yalnız aklıma bir iki şey takılıyor.

Şair kelimesinden önce islamcı, solcu, sosyalist gibi sıfatlar kullanmamamız gerektiği; Türkçe'yle, dilin kullanımında gruplaşmalara gidilip gidilmemesiyle, şairlerin aynı dinin hizasındaki dili kullanmalarıyla, farklı siyasetleri olan şairlerin birbirlerinden etkilenmeleriyle(siyasi hareketlerin belirleyici olduğu dönemler de bile) -etkilenme de sonuçta dilin gücüyle, dilin kullanım ustalığıyla alakalı elbet-, farklı dünya görüşünden şairlerin de dostluklarına arkadaşlıklarına ortak tavırlar takındıklarına şahit olabilmemizle açıklanıyor. Bunu bu bağlamlarda mı düşünmeliyiz sadece?

Bir de meselâ, şair kelimesinden önce olsun başka kelimelerden önce olsun, sıfat kullanmaya neden ihtiyaç duyar insan? Birisi için "güzel şair", "büyük şair" veya "büyük insan" demek niçin gerekir? Şunlar için sanırım, ya böyle diyenler böyle dedikleri için işledikleri konuya daha bir açıklık kazandırıyorlar, yani bu şairlerin büyük olarak ya da insanların büyük olarak tanıtılmasının şiir açısından insanlık açısından getirdiği faydalar var; ya da böyle sıfatlar yakıştırmakla bahsettikleri kişilere yalakalık yapıyorlar, o kişilere dikkat çekince yalakalık yapan, kendine de dikkat çekmiş oluyor bir şekilde, bir maddi kazanç ya da hazcı/nefsi bir kazanç gündeme geliyor. Yoksa bir insan iyiyse iyidir büyükse büyüktür zaten. Söylemeye ne gerek var. İyiliğin büyüklüğün tanıtımı olur mu? Hâlden geçen şeyler değil mi bunlar? 'Elma'dan bahsetmeden elmanın kırmızılığından bahsetmek gibi bir şey oluyor.

Şair kelimesinden önce bir sıfat kullanmamalıyız. Tamam ama bir de meselâ, devrimci edebiyat, muhalif edebiyat, anarşist edebiyat... deyince, bu edebiyatları yapanlara da devrimci şair, muhalif şair, anarşist şair... demiş olmaz mıyız? Yani burada devrimci şair ile islamcı şairi, sosyalist şairi ayrı şeyler olarak mı düşünmeliyiz?

Türkçe'nin ideolojilere bölünmesiyle alakalı olarak, sanırım şu an Türkçe'de az miktarda da olsa böyle bir bölünme var? Ama temsil edici, güçlü bir şiir yazamıyorlar meselâ bu bölünenler. Geçen yıl okulda bir konferansı dinlemek için edebiyat fakültesine gitmiştim, hocalar aralarında konuşurken, biri, bir arkadaşının Türk Dili dergisine şiir gönderdiğini fakat derginin yönetmeninin şiirdeki aşk kelimesini sevi olarak değiştirdiğini söylüyordu, biraz yakınarak. Böyle şeyler de var galiba, tabi bunları yapanlar daha dar kafalı malzemeci, ve "gerçek ele geçmez şiir"le alakası olmayan adamlar. Bu tavırlar iyi şairlere doğru yaygınlaşırsa kötü tabi. Dilin kullanımı açısından olmasa da işlenen konular açısından da biraz ayrışma var sanırım edebiyatta. Meselâ Varlık'ta cinsellikten bahseden şiir ve hikâyelere bayağı rastlıyoruz: Dergiyi düzenli olarak takip etmemek benim hatam, ama aldığımda böyle şeylerin genelde yazıldığını görüyordum. Tabularla dolu da her yer, onlar yıkacak güya. 86'lı cinsel sorunlarını şiirleştiren bilmemne adındaki bir kız bir şiir yıllığına girmiş de, geçen ondan bahseden bir şeyle karşılaşmıştım. Cinsellikten bahsetmesini yadırgayamıyız birinin, ama konuyu yerine oturtursa yani değil mi?, milli mücadele gibi cinsellik mücadelesi şiirleri yazıyorlar sanki. Böyle şairlerin(sadece cinsellikçileri kasttemiyorum) dili kullanmalarında ideolojileri etkili değil mi? Her kelimenin çağdaşçasını, uygarcasını, laikçesini kullanıyorlar. Yani Türk şiirinde şu an, işlenen konular ve dilin kullanımı açısından eskide hiç olmadığı kadar bir bölünme, yozlaşma var diyebilir miyiz acaba?

Yazdıklarım soru değeri kazanabildi mi; bilmiyorum. Pek karışık şeyler değil sanırım aslında ama, Hakan abi bir izah yaparsa bu konularda, bu ufuk açıcı olur kanaatindeyim.

İyi şairler(bir örnek aşağıda) böyle şeylere, daraltan şeylere takılmazlar zaten, onları okuyanlar da. Geriye takılmazlar ileriye takılırlar.

Eren Safi'nin anlattığı gibi yani:

"Bir yer buldum bir yer biliyorum
Çağdan döndürmeyecek çağı döndürmeyecek
Diyelim ki Türkiye diye bir ülke
Diyelim ki Türkiye diye bir millet
Diyelim ki Türkiye diye bir dil"

"Ben doğunun ve ben ki batının
Dili milleti şairi
Sen Avrupa!"

Bugün Yolcu Dergisi`i geçti elime (Temmuz-Ağustos 2008 sayısı). Bülent Akyürek röportajı dikkatimi çekti. Daha da dikkatimi çeken aşağıdaki sözleri oldu:

"Romanın, edebiyatın edilgen şiirselliğinden haz almamaya başlamıştım. Artık şiirsellik ve duygusallık bana insani gelmiyor. Kafiyenin, şiirselliğin, duygusallığın erkekliği öldürdüğünü gördüm. Tehlike bu kadarla kalmıyor, kulluğu da öldürüyor. Kendinizi dünyadan alacaklı sandığınız an “Haksızlığa uğradım, ben daha iyisine layıktım…” hissiyle, kendinize acır, zalimleşir ve hırsınızdan gözyaşı dökmeye başlarsınız. Duygusallık, şiirsellik bizi zalimleştirir. Sözüm ona süslü bir tavus kuşu gibi övgü beklerken birileri sesinizi yada tüylerinizi beğenmemiştir. İnsan bu yıkımı daha çok kendine yaslanarak atlatmaya çalışır. “Benim benden başka dostum yok, herkes üstüme geliyor…’’ gibi laflarla ayağa kalkmaya çalışırken daha çok yalnızlaşırsınız."

"dünyanın doğusu işgal altındayken kadın gibi evde oturup roman yazamam!"

"emin ol ki yirmi deterjan markası bilmeyen erkek kalmadı."

"dünyaya ahmedinecat’ın karısı olarak gelmek ve ona milyonlarca çocuk doğurmak isterdim!"

diyebilen bir yazar için şaşırtıcı olmayan değerlendirmeler. Ama hoşuma gitmedi desem yalan olur.

"Tedip: Edep merkezli eğitim"