İstanbul’da gördüğünüz ilk andan itibaren size yalnızlığı, sadece yalnızlığı hatırlatan şey neydi hatırlıyor musunuz? Vapurda giderken size yarenlik eden o martı, bir kez gidip bir daha gitmediğiniz o semt, bir ağaç ya da o uzak tren istasyonu mu? Ya da kaybolduğunuz siyah beyaz bir sokakta camları kırık bir pencereden sızıp gelen bir keman sesi mi mesela? Ne?

Onunla karşılaşıncaya kadar bana yalnızlığı hatırlatan o kadar çok şey vardı ki… Hiçbir şey sonbaharda rüzgara kapılıp giden bir çınar yaprağından daha yalnız değildi. Yaz yağmurunda iliklerine kadar ıslanan bir gencin yüreğinde taşıdığı aşk yalnızlıkların en büyüğüydü. Kitap sayfası arasında kurutulmuş bir kır çiçeği… Bir gecekondunun duvarına konulan eski bir mezar taşı mesela!..

Yalnızlığı hatırlatan o kadar çok şey vardı ki… Ama hiçbiri onun kadar olamadı. Gördüğüm, karşılaştığım hiçbir şey onun kadar yalnızlığı hissettirmedi bana.

Taksim’e gittiğimde her defasında uğradığım bir yer var, Galatasaray Lisesi’nin hemen karşı sokağında... Beyazıt’taki Sahaflar Çarşısı’nın daha farklı bir versiyonu burası. Sahaflar’da eski, çok eski kitaplara, aralarında el yazmaların da olduğu kitaplara rastlamak mümkünken burada genelde son dönem (1950 ve sonrası...) kitaplar bulunuyor. Adı, Aslıhan Çarşısı... Bende bir dönem sevdiğim kitapların 1. baskılarını almak gibi bir hobi oluşmuştu. Gabriel Garcia Markuez’in Kolera Günlerinde Aşk adlı romanının ilk baskısını bulmak için Aslıhan’a gittim defalarca ama hiçbirinde de şansım yaver gitmedi. Bir gün oradan geçerken artık tanış olduğumuz bir genç, “Abi senin aradığın kitap düştü” dedi.
Düştü?!?

Türkçe çeviriyle ilk baskısı 1989’da yapılmıştı. Kitabı alıp önce kapağına baktım. Özenle korunmuş bir kitaptı. Parasını verip çıktım. Gökyüzünü izleyerek (İstiklal’de tanıdığınız biriyle karşılamamanız mümkün değil. Bunun için tek yol var, sizin kimseyi görmemenizdir) hızlı adımlarla Galata Kulesi’ne gittim. Çay isteyip oturdum. Kapağı araladığımda, iyice soluklaşan dolma kalemle yazılmış bir yazı dikkatimi çekti. Diyordu ki; “Ölene dek birlikte olmaya yemin ettiğimiz bu günde, bu büyük aşkın en büyük şahidi olarak kalması temennisiyle!... İmza”

O an hissettiğim tek şey yalnızlık oldu. Büyük bir aşktan geriye 3.5 milyona satın aldığım bir şahit kalmıştı. Elimdeydi ve yalnızdı. Ne aşık vardı, ne de maşuk orada... Şimdi bu kitap neye ve kime şahitlik yapacaktı? O yazının altına, “Sen artık benim “yüzyıllık yalnızlığımın” şahidi olacaksın!” diye yazdım ve kitabı alıp çantama koydum. Bir daha da açmaya cesaret edemedim o kitabın sayfalarını o gün... Kim bilir sayfaları arasında hangi mutlu hayallerin aksi vardı.
O kitaba, “büyük bir aşkın şahidi” olması misyonu yüklenmeseydi, böyle de yalnız kalmayacaktı. Ama olmuştu işte... Yazıyı yazan ve imzasını atan bir erkekti.
Cami avlusunda bulunmuş bir bebek gibi yalnız ve ürkekti. Onu yalnızlığa terk edilmiş bir bebeği sahiplenir gibi sahiplendim. Bastım bağrıma...
İyi de nasıl “düşürülmüştü” acaba?
Elimde tek bir kanıt yoktu.

Karanlık iyice çöktükten sonra kalkıp eve gittim. Ben artık bir gün önceki ben değildim. Bir yalnızlığa yarenlik edecektim. O gece hüznü üzerime çekip daldım uykuya...
Uyumak ne mümkün?
Acaba ne oldu o büyük aşka? Kim kimi terk etti de, bu şahit ortada kaldı? Erkek imzaladığına göre, bunu kıza verdi. Ama kız onu terk edip gitti. Ve gitmekle de kalmadı, parasız kaldığı bir günde eski aşktan ne kalmışsa geriye hepsini tek tek satılığa çıkardı. Zaten ilk sattığı şey de, bırakıp gittiği sevgilisi değil miydi? Bunu yapan neler yapmaz ki?
O gece sabaha kadar bunun gibi binlerce soru ve düşünce üşüştü beynime...

Bu kitap benim yazgım olmuştu artık... O gün dersi astım. Evin en karanlık odasındaki kanepeye yorgan ve yastığımı taşıyıp bütün günü orada, yatağın içinde tavana bakıp geçirdim. “Nasıl düşürüldü?” sorusuna yanıt olarak bin ayrı ihtimal sıraladım neredeyse... Hepsi de acıklıydı. Aklıma bu durumu iyi tarafından görecek tek bir şey de gelmiyordu.
O gece de aynı soru ve daha önce peş peşe sıraladığım o binlerce cevapla sabahladım. Olacak gibi değildi. O gün okula gittim. Biraz başka şeylerle uğraştım. Ama olmuyordu işte...
Gelip kitabı açtım ve başladım okumaya... Kitap ilginç bir tesadüfle, benim geliştirdiğim senaryolara benziyordu. Bırakılmış bir sevgilinin, yeni yetmelik yıllarından başlayarak yaşlılığın alaca karanlığına dek süren yarım yüzyıllık aşkının öyküsüydü. Burada da bırakan bir kızdı.

Florentina Ariza, Fermina Daza’ya daha ilk gördüğü andan itibaren tutkulu bir aşkla bağlanmıştı. Daza da, erkeğin bu tutkulu aşkına kayıtsız kalmamıştı. İkili müthiş bir aşkla kumruları bile kıskandıracak bir aşk yaşarlarken Fermina Daza, bir gün Florentina Ariza’ya, “Artık beni arama” diyerek çekip gitti. Florentina Ariza, “aşk nasılsa yüreğimde, gidersen git” dercesine durdu öylece. Yapabileceği bir şey var mıydı? Güç kullansa, gidip yalvarsa onu geri döndürebilir miydi? Yapmadı. Hiçbir aşık da bunu yapamazdı.
Fermina Daza, başka bir aşk buldu kendine... Evlendi. Florentina Ariza da, tüm bu olup bitenleri uzaktan izlemekle yetindi. Ne bir daha bir aşk yaşadı ne de evlendi.

Hatırı sayılır bir armatör olarak yaşamını sürdürüp giderken bir gün beklenmedik bir anda Fermina Daza’nın kocası onun ofisine geldi. Florentina Ariza, biricik aşkı Fermina Daza’nın, uğruna kendisini terk edip gittiği bu adamı karşısında görünce, dönüp sekreterine, “Benim mutluluğum için bu adamın ölmesi lazım” dedi. Adam kendi kaderiyle öldükten hemen sonra, yani tam 51 yıl sonra Florentina Ariza gidip Fermina Daza’ya olan aşkını ve aşk yeminini bir kez daha hatırlattı. Hiçbir beklentisi yoktu. Yarım asrı aşkın bir süre bu anı beklemişti. Sadece aşka her zaman birilerinin sadık kalacağını hatırlatmak için...

Kitabı okuyup bitirdikten sonra artık kesin bir şekilde, “Bu kız bu kitabı okudu. Belki de okumadı. Birini bulunca sevgilisini bırakıp gitti” diyordum. Ta ki yeniden Aslıhan Çarşısı’na gidinceye kadar.
-Kolera Günlerinde Aşk nasıl düştü buraya?
-Bir hurdacı getirdi. Ortaköy’de uzun yıllardır terkedilmiş bir evi belediye tasfiye ederken içinde bakımsızlıktan eskiyen, çürüyen bütün eşyalar alınıp çöpe atılıyor. Bu hurdacı da çöpü karıştırırken bunun gibi birkaç kitap ve dergi buluyor. Bulduğunda eğer 1990’dan önceki yıllarda basılmış 1. baskıysa o kitapları alıp bana getiriyor. Bu da öyle geldi.
-Terkedilmiş bir ev mi?
-?
Bu son soruyu kendime sormuştum aslında...
-Teşekkür ederim!
-Rica ederim abi. İstediğin bir şey var mı? Bak Genç Werther’in Acıları’nın ilk baskısı var elimde...
-Yok, sağol. Belki artık şu hobiden vazgeçsem iyi olur.
-Niye ki?
-Hiç!!! Öylesine işte... İnsan üzülüyor ya! Öyle başkalarına ait kitaplar alıyorsun. Üzerinde, “Saat şimdi 04:30. Hâlâ seni düşünüyorum. Ama yoksun!” diye yazıyor. İnsan okuyunca üzülüyor ya!
-Abi yazısız olanlar da düşüyor bazen. Cillop gibi... İstersen onlardan ayırırım sana.
-Bakalım artık... Haydi kendine iyi bak!

Bir insan neden evini, anılarını terk edip gider ki? Ve giderken neden “büyük bir aşkın şahidi” olan bir kitabı alıp gitmez ki? Neden yalnız bırakır ki?
Daha önce bulduğum bütün cevapları tek tek sildim kafamdan... Eve gittim. Yalnızdım. Ama yalnızlığım hiçbir zaman “bir büyük aşkın şahidi” olan Kolera Günlerinde Aşk kitabı kadar keskin olmadı.

O erkeği düşündüm. Sonra o kadını... Onlardan hangisi yalnızdı acaba?