Dino Merlin bir ilahici midir ki?
Dino Merlin bir klasik Türk musikisi sanatçısı mıdır ki?
Şaşırmak neden, hayalkırıklığı neden?

Oraya onun bir PoP müziği sanatçıcı olduğunu bilerek gittim ve hayal kırıklığına uğramadım.

Yeşil pop konserlerinin, İslamic mitinglerin bile hoplayan zıplayan seyircileri var. Sahneye çıktığında POPçulardan farksız görünen İslamic Türk elemanlara yabancı mıyız sanki, yooo!
Bir Dino Merlin konserinde bu kadar şaşırmamak lazımdı bence...

Hmm, bi de, hoş görmek demeyelim de nereye gittiğimi bilmek diyelim şuna.
Mesela ben Pop konserine gittim, sen de yanımdaydın mesela...

Gerçekçi olmak lazım Nazan ve doğru soruları sormak lazım:
Bizim gibilerin pop konserinde işi ne, bunu sorgulamak lazım belki...
Yoksa müzik de harikaydı, Dino da...

Yo!!! Hayır!!! Olamaz!!! Bunlar BOSNA gençliği olamaz, Oysa Bosna'nın bendeki yeri çok ama çok ayrıydı, yardı; BOSNA, sevgiliydi; BOSNA, Aliya'ydı, BOSNA... Ama bu gençliğin Aliya'ya nasıl hesap vereceğini düşünemiyorum ve düşünmekte istemiyorum. Programın başlarında hemen çıkmayı düşündüm ama aldığımız bilgilere göre Dino en sevdiğim parçasını "da ta nije alija" yı en son söyleyecekmiş:( Ne yapalım bekleyelim bari dedik... Program bitmek üzereydi baktık bizim parçayı söyleyecek gibi durmuyordu neyse ki söyledi, ama Dino'nun diğer parçalarıyla coşan bosna gençliği bu parçaya pek eşlik etmedi ne yazık ki. Bir abi programın başında dino SELAMUNALEYKÜM, dedikten sonra ALEYKÜMSELAM deyip çıkalım gibisinden laflar etti, keşke öyle yapsaydık...

bazı cemaat üyelerinin rahatsız oldukları noktaları anlıyorum. ancak, bunu salt o geceye ve o adama indirgersek büyük haksızlık etmiş oluruz.

"adamı eleştiriyorsunuz ama sanki sizin müslüman ülkeniz bir tane müslüman namlı sanatkâr neşredebilmiş mi(!?)" önsözlü konuşmalar da yapılabilir buradaki bazı sözler üzerine. fakat herkesin kendi çapında samimi olduğunu düşünmek istiyorum, o yüzden bu lakırdılara girmeyeceğim. yine de üst tarafta benzer ifadeler dillendiren birkaç cemaat üyesine de -mevzuun ne olduğu ve ne olmadığı noktasında nispeten tutarlı kelamlar ettikleri için- katılıyorum. görebilmek önemli yeti, vesselam..

aranızdaki tutarlı görüş sahiplerini tenzih edip "kınama" müessesesini bir kez daha gözden geçirelim dilerseniz.

rüya-hayal ayrımını hâlen yapamamış olmakla bile alakası var bazı hezeyanların. bazıları hakikatin rüyasını görenlerden olamıyor. bunu çamur atma veya küçümseme amacıyla değil, durum değerlendirmesi yapmak ve akl-ı selime dikkat çekmek için söylüyorum. zira o tutarlılığın hedefi; "çirkefliğin farkında ama yine de pes etmeyen ve yeniden inşaya odaklanmış" kimselerden olmak, yani rüyasını görmektir. "amenna ve saddakna" seslerini duyar gibiyim. peki nedir bu heyula, bu tantana, bu halüsinasyon?

uğur tanyeli'nin pek sevdiğim bir makalesini hatırlıyorum böyle zamanlarda. "mimarlıkta yeni bir düşünme biçimi: hem severim, hem nefret ederim"

makalede, büyük şehirden, gökdelenlerden, stüdyo dairelerden, villalardan, yattan, kattan , dumandan, trafikten, metropole özgü hemen her şeyden yakınan kimselerin, aslında içten içe, "tu kaka" dediklerine sahip olma arzusu taşıdıklarından bahsediyor tanyeli. "hadi gel, sana iki katlı, pembe boyalı, bahçeli bir ahşap ev vereceğim, vazgeç bu gettodan, bu apartıman dairesinden, kooperatif hevesinden" dendiği vakit, kişilerin hemen mazeretler ileri sürmeye başladığının gözlendiğini belirtiyor. bunu şizofrenik bir ilişki biçimi olarak tanımlıyor. yani nefret eder gibi görünüp aslında delice tutkun olmak ikilemi. ikiyüzlülüğü. farkında bile olunamayan arzular. hayaller... "siz aslında böylesiniz" demiyorum, asla. "böyleleri çok", demem o.

ahvallerden birincisi bu. onun için dino'yu/bosnayı/ya da herhangi bir şeyi beğenmeyenlerin şahsî muhasebesine şahit olmak hevesini hiç taşımıyorum. ilk taşı günahsız atabiliyor, günahkâr atarsa da bumerang etkisi hasıl oluyor. elbette nehyi anil münker, elbette emri bil maruf, elbette müslüman kardeşin için, akıbet için üzülmek, ama bunu bir hezeyana dönüştürmemek lazım. zira şikâyetle, kelamla değil, sükunetle, duayla, eylemle bertaraf etme müjdesi var Allah'ın..

gelelim bir başka yaygın ahvale.

kafamızda bazı hayaller var, malum... şizofrenik bir vaka halinde, fantastik ve gerçekten kopuk bir dünya tasavvuruna tutunup slogan savuruyoruz çoğunlukla. üzerinden on küsür sene geçmiş bir barışın ve daha da küsürlü sene geçmiş bir yıkımın yeni nesil evlatları hakkında tek kelime bilmeden atıp tutuyor, bir tek boşnak bile tanımazken "boşnak dostu" kesiliveriyoruz. bunlar birer ütopyadan ibaret. ne tüm boşnaklar canpare; ne de dino merlin, tarkan benzetmesine ikon edilebilecek kadar kıymetsiz. "hepimizin başını kapayacaklar!" söylentisinden bile daha tutarsız bu: "tarkandan farksızdı!" izninizle, düpedüz iftira.

bazı şeyler değişti. çoğunuz gavur müzikleri dinlemiyor, "pop!" dendiğinde huzurunuzdan oluyorsunuz, Allah hayırlı kılsın. herkesin kendine saklamaya çalıştığı, temiz bırakmaya uğraştığı bir alanı vardır, ancak bu alan, bir başkasının alanına tükürmeyi helal kılmaz. konserden "cık cık" vokalleri eşliğinde çıkan çoğu mümin arasında alnı secdeye değmeyen, dar’ul harpte olduğunu ileri sürüp arzda bir hayalet gibi yaşayan, konser alanında gösterilen faaliyetlerin ve kaynaşmanın kitabını yazan kimseler de bulunduğuna esefle şahidim. ancak bu "dostlar alışverişte görsün" tavrı o kadar kemikleşmiş ki, "hayatım boyunca dişçiye gitmedim" diyen zatların, kendi ağızlarında takma dişlerin cirit attığından haberleri yok. "acıbiber yemeyen" bu kimseler, rızkını bilakis "acıbiber"den kazanıyor. teşbihte sınır tanımıyorum, siz anladınız.

e ne yapacağız peki? şikâyet edenlerin "sahte birer savunucu", ılımlı olmaya davet edenlerin de "liberal birer biberon" olduğunu mu düşüneceğiz?
belki de, birbirimizi hakka ve sabra davet etmekle başlayabiliriz.

yani biraz da böyle düşünelim. bosna bizi hayal kırıklığına uğratmış: olabilir. dino merlin dinamik ve coşkuluymuş: bu mudur? dün gece, bosna nesli diye kınadığımız gencecik kızlara isimlerini dahi sorduğumda yüzleri kızarıyordu, oradaydım ve gördüm. bazılarınınsa yüz denen organın kızarabildiğinden haberi bile yoktu, tıpkı türkiyenin bir kısım tarkan fanı gibi, bizim yeni neslimiz gibi. evet, belli özentiler, uygunsuzluklar var hayatta, sahnede, şahsımızda. olmadığını kim iddia etmişti ki zaten? bumerang mı?

rüya görenler bilirler, gerçek dünyada iyi de var kötü de. doğru da var yanlış da. ama adamlar "müslümanız" diyorlar, göğüs gererek, oyun oynamadan. az şey değil bu.

dino'yu daha önce hiç dinlememiş olduğumu fark etmem de buna tekabül ediyor. gerçeğini dinledim, izledim. kulaktan dolma yerine kanlı canlı. banttan kayıt yerine live performance. tükür tükürebilirsen. gerisi "elekten geçenler, gerçekten sevenler, ne idüğünü bilip hayır dua edenler..."

televizyonda izlediği "asmalı konak" dizisinin setine girdikten sonra "artık izleyemiyorum, çünkü gerçek olmadığını biliyorum" diyen ürgüplü teyze gibi, "böyle düşünmemiştim, aliya'nın evlatları hakkında farklı izlenimlerimiz vardı." falan filan.

bir yazarın dediği gibi "beni gerçekten tanıdıktan sonra hâlâ sevebilirler mi?" kilit nokta bu. dönüştüren, iyileştiren, çaba gösteren bir muhabbetle başlamak söze. müslüman için.

özetle cemaat, dino merlin istanbul'daydı. anlayan anladı.

Burada bir çete mi var acaba? Arkadaşlar ben "Dino Merlin ya da vokalisti üzerinden koca Bosna'nın üzerine bir karalama kampanyasını andıracak eleştiriler" mi yapmışım. Nerede hani?
Yani vallahi pes! Tek kelimeyle pes!
Benim, bana huzursuzluk veren bir şeye dair memnuniyetsizliğimi açıklama hakkım yok mu? Biz ayrı jargonlar mı kullanıyoruz arkadaşlar!!!
Ne zaman buğz etmek birine karşı topyekün bir saldırıya geçme nedeni oldu?
Dino Merlin de falan değilim. Beni ilgilendirmez de... Dino Merlin benim için pop sanatçısıdır, dinlerim geçer. Geçer ve biter! O kadar...
Ben bir şeyden rahatsız olmuşum ve demişim ki, sahne koreografisine müdahale edilemez miydi?
Siz ne yapıyorsunuz peki? Bunu üzerinden beni Bosna'ya saldırmakla suçluyorsunuz. Buna ne hakkınız var?
Bosna'yı siz olduğunuz için değil, Dino Merlin olduğu için de değil, bambaşka bir nedenle önemsiyorum. Ve hangi aidiyetler nedeniyle Bosna'yı seviyorsam, sahnede dans eden bir kadına da o aidiyetlerden beslenen hassasiyetlerim nedeniyle karşı çıkıyorum.
Daha fazla yazmak istemiyorum. Ama bu sözlerim bittiği anlamına gelmez.
Polemiğe girmek niyetim yok. Asla olamaz da... Ben buğzetmenin değerli bir eylem olduğuna inanıyorum. Günahlarım ürkütüyor beni çünkü... Yanlış, yanlıştır.
Söylediklerim ve tüm yazdıklarımı kendime söyledim ve kendim için yazdım farzedin.
Selametle...

Harbiye’de Esen Saraybosna Rüzgarı / Yıldız Ramazanoğlu

Cemaat.com son derece dikkat çekici bir tartışma platformu. Özellikle de edebiyat ve sanata gönül vermiş katılımcıların yazılarının yorum bölümündeki fikir yürütmeler gerçekten ufuk açıcı. Geçtiğimiz Pazar günü Harbiye Açıkhava tiyatrosunda konser veren Müslüman Boşnak şarkıcı Dino Merlin’i dinleyen bir gurup gencin sitedeki Bosna tartışmaları benim için çok değerliydi. Dikkatimi çeken en önemli şey Bosna’yla ilişki kurma biçiminin halisane duygular ve kutsal çağrışımlarla örüldüğünü gösteren cümlelerdi. Gerçekliği varolanın kendisinden değil, içimizdeki yücelik kurgusundan yola çıkarak algılama istenciydi. Zihin odacıklarımıza Aliya, bilgelik, Hacı Hüsrev bey medresesindeki çocuklar, savaşan mücahitlerin yarattığı bir haleyle birlikte yerleşmişti Bosna’mız. Bunlar yalan mı, değil tabii. Fakat çok fazla kutsallık yükleyince gerçeklik görünmez oluyor, görülünce tahammül edilemez bir hal alıyor.

Bir arkadaşımız konserde karşılaştığı Boşnak gençlerin hoplayıp zıplamasına içerlerken, başka bir kardeşimiz dans, kareografi ve kadın vokalist olmasıyla ilgili hayal kırıklığını anlattığı mesajından sonra bir arkadaşının sorduğu soruyu aktarmış. Bosna hala İslam medeniyetinin Avrupa’daki kalbi olma iddiasını koruyor mu, hala böyle bir potansiyel oluşturma ihtimali var mı. Sevgili kardeşimizin cevabı açıktı arkadaşına : Aliyayla birlikte doğan bu ihtimal onun ölümüyle sönüp gitmişti. Yine de savaş sırasında herkes kaçarken Dino Merlin’in direnişe katılmasının, Bosnayı terketmemesinin küçümsenecek bir şey olmadığını söyleyerek hakkını teslim etmişti gerçi. Başka bir arkadaşımız ise gitmeden bu tür eleştirilere aynen katıldığını, sonra orada biraz yaşayınca onlarında bizim kadar, ne eksik ne fazla Müslüman olduklarını anladığını yazmış.

Bizim öğrenci olduğumuz yıllarda Afganlar Ruslara karşı amansız bir savaş veriyorlardı. Mücahitleri kendi sosyal kültürel gerçekliklerinden koparıp her birine olağanüstü vasıflar yüklemiştik. Onları uzaktan soyut olarak seviyorduk ama yakınımıza geldiklerinde, kadınlara yaklaşımlarını öğrendiğimizde, çıkar duygularıyla hareket edenlerin çokluğu yüzünden giden yardımların doğru Afganlara ulaşması için çok dikkat etmemiz söylendiğinde bütün hayallerimiz yıkılmıştı.

İslam aslında çok geniş bir yelpaze açıyor insanların önüne. Niyeti ve iyilik duygularını esas alıyor. Bosna-Hersek’te yaşananlara biraz aşina olup oradaki tartışmalara vakıf olunduğunda, içinde yüzdükleri, ait oldukları kültür atmosferini biraz soluyunca oradan gelen bir şarkıcının konserine Selamünaleyküm diyerek başlamasının ne kadar değerli olduğunu anlıyor insan. Ne yani bir selamünaleyküm dedi diye herşeyi görmezden mi geleceğiz diyenler olabilir. Fakat onların selamünaleyküm kelimesinin bedelini hiç yüksünmeden en ağır biçimde ödemiş bir halk olduklarını, bildikleri birkaç kelimenin hakkı için nasıl direndiklerini hatırlayınca iş değişiyor. Eleştiri ve kınama bir kez başlayınca öteki pencereden bakmak zordur. Babalarının koyduğu İbrahim, Zeliha, Alma gibi İslam isimlerini savaşarak yeniden kazandılar hakettiler. Dede Korkut’un ismini zor sınavlardan geçerek kazanan kahramanları gibi.

Bir de İslam her yerde ayrı bir sayfa açıyor. Malezya’da başörtüsüyle motorsikletlerin üzerindeki kızlar bizim zihinsel yapılanmamız için fazla olabilirken, Mısır’da selefi kocası izin vermediği için evden aylarca çıkmayan bir kadın profili de yadırgatıcı gelebilir.

Saraybosna’da tanıştığım biri, başörtülü Boşnak kızları göstererek iyi örtünmediklerini, İslamı tam manasıyla hazmetmediklerini söylediğinde buna asla katılamayacağımı söylemiştim. Moriça Han’da kızların ve erkeklerin ölçülü oturuşu, kahve eşliğinde müzik dinlemeleri miydi kötü Müslümanlıklarının göstergesi. Savaşta kahramanca Saraybosna’ya gelip bomba seslerinin arasında bir tiyatro sahneleyen Susan Sonntag, sonraki yıllarda burada başörtülü kızların sayısının artmasının onu endişelendirdiğini söylemişti bir söyleşide Juan Goytisolo’ya. Bu kızlar o kızlardı. Herşeyin farkındalardı ve bizden akıl almaya ihtiyaçları yoktu, misyoner duygularımızın aksine. Olsa olsa karşılıklı alış-veriş olabilir. Ümitlerin sönmesi şöyle dursun, tam da birarada yaşamanın deneyimlendiği bir yerin seçkin Müslümanları olarak bunu bilmeyen Avrupa’ya öğretecekleri çok şey var onların.

Burada tıpkı iranlı şair Sohrap Sepheri’nin mısrasındaki gibi yapmalıyız belki. “gözündekileri sil ve yeniden bak”. Müslümanlık bizim herkese öğretmemiz gereken bir şey değil. Herkesten öğrenerek kendimizde gerçekleştireceğimiz bir varoluş. Yansıma olacaksa bundan sonra gelir.

Saraybosna camilerinde kadın ve erkek cemaat sadece bele kadar gelen estetik ve hareketli paravanlarla birbirinden ayrılıyor. Bu cinsiyetçi ötekileştirmeye karşı bizdekinden çok daha incelikli, insani ve kardeşliğin gelişmesine uygun bir uygulama. Geniş bilgi birikimlerinden görgü ve deneyimlerinden eğitim düzeyinin yüksekliğinden yararlanarak şehirlerini yeniden kurdular. Mc Donald’sı ülkelerine sokmadılar. İlla ki fast food olacaksa işte boşnak böreği diye her yeri börekle donattılar. Kötü giden şeyler yok mu var. Bizde ne varsa orada da var. Yaşlı sekülerler islami gelişmelerden rahatsız. Fakat aklı başında Müslümanlar da İslam adına her gelenin kendi dar yorumunu dayatmasını incitici buluyor. Suudi, İrani, selefi, layt ayrımları çok üzücüydü doğrusu.

Ümitsizlik değil, işbirliği ve dayanışma zamanı. Dünyanın geldiği bu noktada giyim kuşam hoplama zıplama üzerinden ayrılık gayrılık bir lüks. Vahye inananlar ve inanmayanlar ayrımının giderek belirginleştiği bu kırılma noktasında Dino Merlin’e yürekten bir Aleykümselam diyelim öncelikle. Sonrası incelikle ve ince ayarla ilerleyecek elbet.

Renkli Dergisi 11 Haziran 2007