:(

Ben bu yaziyi okudum Besiktasin bu kadar kinadiginiz icin mi?

Sayin A.Murad "kin,kin kiniyorum"sizi.

Bide abi ruhunu kaybetmis seyirci demez misin yaa.

Huuuu Besiktas camiasi nerdesiniz!!!!

Futbolu fazla sevmem. Futbol yorumcularını beğenmem, Fenerli futbol yorumcularını ise hiç sevmem :)

Fenerlisi cimbomlusu farketmiyor yorumcular kültür fakiri. Bu okuyup "adam olmaz bari futbolcu olsun" diyerek "fitbolcü" olan genç emekli olunca da yorumcu olmuş. Hadisenin özeti budur. Futbol ve eğlence dışında hemen hiçbir kültürü olmayan bu zatlar üstad-ı azam gibi davranıyorlar ya ona canım sıkılıyor. Yahu top yuvarlak değil mi? Nereden baksan aynı şey görünüyor? Top yuvarlak ama saha yuvarlak değil, oyuncular yuvarlak değil (toparlak olanları da var ama :)...

Oyun stratejileri, çağdaş futbol anlayışı, görsel zenginlik, oyuncu kalitesi vs. vs.. Hep aynı tarz hep aynı üslup (sokak ağzı). Futbol medyası ne zaman muasır medeniyetler düzeyine erişecek merak ediyorum?

Şahsen ben bundan çok da muzdarip değilim. Çünki bu basketbol camiasının farkının anlaşılması açısından pek manidardır.

"Merdivenleri çıkarken yanından geçtiklerine selâm ver ki, inerken onlar da sana selâm versin!. "

kime sorarsanız sorunuz futbolun sadece futbol olmadığını söyleyecektir. 3F üzerine herkes bir şeyler söyleyecektir.

Yeni pagan kültürü ve yeni totemler üretmenin en verimli toprağı olan 4 yılda bir hatırasına hacc lar organize edilen ve adına spor dedikleri bir tapınma şeklinin bizi ne kadar ilgilendirmesi gerektiğini -veya neden ilgilendirmesi gerktiğini- doğrusu merak ediyorum.

QAZAQ ın bakış açısı üzerine geçtiğimiz dünya kupası sıralarında Mustafa Armağan' ın Zaman Gazetesinin Turkuaz ekinde ardı ardına yazdığı futbol yazılarından sonuncusu geldi aklıma. Google sağolsun biraz çabayla bu yazılardan ilkine ulaştırdı beni. Turkuazın haftada bir yayınlandığı varsayımıyla adres satırındaki tarih kısmında bir sonraki haftaya, sonra bir sonraki haftaya dair düzenlemeyi yapınca ulaşıverdim ilgili muhteşem yazıya. Paylaşmak istiyorum sizlerle... Bu arada bu yazının akabinde eğer gerekli görürsem başka görüşlerimi açmak isterim. Buyrunuz yazıya;

"
Futbol Ayinleri

İyi ki geçen hafta sitem oklarını göndermeyi akıl etmişim okurlarıma. Yoksa az kalsın "dinozorluk"un fakire mahsus bir illet olduğunu düşünmeye başlayacaktım.

Simon Kuper'in "Futbol Asla Sadece Futbol Değildir" adlı kitabından haberdar mısınız bilmiyorum ama hâlâ futbolun o bizim mahalle aralarında oynadığımız masum "oyun" olduğunu düşünenler varsa fena halde aldanıyorlar bence. Takımlara göre cep telefonu numaraları, hisse senetleri ve taraftar kredi kartlarının varlığı bile futbolun yeşil sahalarda gördüğümüzden daha "derin" boyutlara sahip bir "endüstri" olduğunu yeterince gösteriyor sanıyorum.

Futbolun bir kültür endüstrisi olması, aynı zamanda geçen hafta sözünü ettiğim kitlelerin "afyonu" olmasından da destek görüyor. Böylece futbol, günümüzün dinden boşaltılmaya çalışılan kültür arenasında bir "yeni din" olarak boy veriyor.

Futbola "din" deyişim belki bazılarımızı rahatsız edecek ama futbol kültüründeki bazı deyimler, unvanlar, sloganlar vs. dikkatle incelendiğinde bunların derinine "dinî" bir görünüme sahip olduğu hemen fark edilecektir: "İmparator Fatih Terim", "taçsız kral Metin Oktay", kalesinde "dev"leşen kaleci, "şeytan Rıdvan", "inanılmaz" şutlar atan oyuncu, "nefeslerin tutulduğu an'lar", "rakibini ezen kahramanlar" vs.

Ve geçen gün bir gazetenin ilk sayfasından bir manşet dikkatimi çelmeliyor: "Vikingler Horoz'u kesti." Haberi okuyunca anlıyorum ki, horoz Fransa'nın sembolüymüş! Vikingler dediği de Danimarka!

Spor (daha doğrusu futbol) sayfalarında epeyce sık rastladığımız bu yoğun "totemcilik" sizin de gözünüzden kaçmamıştır. Boğalar (İstanbulspor), Arslan (Galatasaray), Sarı Kanarya (Fenerbahçe), Kara Kartallar (Beşiktaş), Yeşil Timsahlar (Bursaspor), Horozlar (Denizlispor), Kırmızı Şimşekler (Eskişehirspor) vs.

Görüldüğü gibi ilkel kabilelerin kendilerini ve rakiplerini tavsif etmekte kullandıkları türden, genellikle de hayvan motifli bir "totemcilik" almış başını gitmektedir. Beşiktaş'ın stadyumuna dikilmiş devasa bir siyah kartal totemi, Taksim'den Dolmabahçe'ye her inişimde beni irkiltir ve insanların bu pagan sembollere duydukları ilginç hayranlık yeni düşüncelere sevk eder.

"Umran" dergisinin Haziran 2002 sayısında (bu gerçekten düşündürücü futbol sayısını hararetle tavsiye ediyorum "yoldaşlarıma") Edibe Sözen, futbol paganizminin günümüzde ulaştığı boyutlara dikkat çekiyor:

"Geçen sene GS şampiyon olduğunda, bir iki arkadaşımla Üsküdar-Salacak'tayız; insanlar deliler gibi yürüyorlar, arabalarına biniyorlar, horon tepiyorlar ama "şampiyon GS" dışında tek bir anlamlı cümle yok ağızlarından çıkan... Tıpkı barbar ritüelleri gibi "oğoğo" diyorlar, başka bir şey yok; iniyor (arabadan) aşağıya, "pat pat pat" diye ayaklarını (yere) vuruyor... Anlam üretmeyen, yorumlamayan.. "aaa" diye, "ooo" diye iki ayrı ses; yan yana gelmiyor, tam primitif bir şey."

Kitleler iki saatliğine stadyumlara veya ekranlarının başına kilitlenerek hipnotize ediliyor. Hatta totemlerine (bayrak, forma, rozet, şapka gibi kabilenin ayırt edici sembollerine) kutsalmışçasına özen gösterdikleri de gözden kaçmıyor. Yüzlerini takımlarının rengine boyuyor, kanlarının sarı-lacivert veya sarı-kırmızı aktığını söyleyebiliyor, rakibi çimlere "gömmek"ten, "ölmeye geldik"lerinden söz ediyor, toplu ayinlerde, yani maçlarda sadece rakibi alt etmeyi düşünmeye şartlanmış olarak anlamsız uğultular çıkarıyorlar.

Futbol bugün insanların (aslında "erkeklerin" demeliydim zira bence kadınları kutlayabiliriz bu barbar ayinlerine katılmakta isteksiz davrandıkları için!) içlerinde yaşattıkları barbarlık dönemlerinin hatıralarını hem canlandırmaya, hem de belli saatler içinde deşarj etmeye yarıyor. Ve bu kışkırtıp söndürme mekanizması medya aracılığıyla sonsuz bir döngüye endeksleniyor.

Anlayacağınız, futbol endüstrisi, bir yandan dolduruyor insanları, öbür yandan da boşaltıyor. Şarj edilebilen piller gibi tıpkı.

Futbola bu sebeple afyon diyoruz ya zaten.

18.06.2002 "

Oku! merkezli buluşma

Aslında bu yazıyı ayrı bir blog olarak koymak isterdim ama yeni bi hikaye yolladım o yuzden buraya yazıuorum..

Oyundan Efsaneye Futbol..

Dünyanın her köşesinde ve neredeyse her gün futbol oynanıyor. İlk olarak ingilizlerin icat ettiği söylense de maya kültüründen dünyanın daha bir çok kültürüne futbol benzeri ayakla ve elle oynanan oyunlardan bahsedilir. Yani insanoğlu her daim bir şekilde aslında hiç bir ciddi amacı olmaksızın bir nesne peşinde koşturmaktan her daim zevk almıştır. Tabi mayalarda olan oyun biraz farklı, orada kaybeden takım öldürülüyormuş. Yaşamak için oynuyorlarmış yani.

Günümüz futboluna gelecek olursak asıl gelişimini milli takımlar sayesinde yaşayan bir organizasyondan bahsedebiliriz. İnsanlar tarafından bu kadar cok sevilmesini ise herkesin yapabildiği kolay bir oyun olmasına bağlayabiliriz. Plastik veya kağıt toplarla bile küçüçük bir mahalle arasında, çamur içindeki arsalarda, sadece kale direği vazifesi görecek iki taşla bile oynanabilir futbol. Her devirde insanlar kendileri yapabildikleri spor dallarını daha çok sevmişlerdir. Küçük yaştan itibaren tenis oynayan birisi için birinci sporun tenis olması çok normaldir. Ve yahut kriket oynayarak geçen yıllardan sonra insanlar ilk önce kriket maçlarının sonuçlarını öğrenmeye çalışacaklardır. Bu insanın kendi yapısından kaynaklanan doğal bir süreçtir.

Zaten günümüzde "Ben futbolu sevmiyorum, ne anlıyorlar yirmi iki kişi bir topun peşinde koşmaktan," diyenlerin büyük çoğunluğu çocukken futbol oynamamış veya oynamak istese bile ya yeteneksizliği ya da yer olmaması nedeniyle kadroya alınmamış insanlardır. Bayanlar ise hayatları boyunca futbol topu denen nesneyle karşılaşmadıkları, beden eğitimi dersleri boyunca hep voleybol topuyla hem hal oldukları için bu spora hem uzak kalmışlardır.

Mahalle maçları ergenliğe adım atmaya başlayan erkeklerin kendilerini ilk ispat ettikleri oyunlardır. Burada küfür, kavga gırla gider. Ancak hiç bir zaman çirkefliğe başvurulmaz. Çirkeflik yapan bütün mahalle tarafından dışlanır. Çocuk top ayağındayken ilk defa tamamen kendisine ait ve kendi yön verebileceği bir şeye sahip olduğunu hisseder. Evet top ayağındadır ve eğer düzgün vurabilirse onu gol ile sonuçlandırabilir. İşte bu insanın kendini gerçekleştirme yolundaki en büyük aşamalarından birisidir. O zamana kadar sadece ailesinin istediklerini yapan çocuk burada ilk defa kendi istediğini yapar.

Dayısı, abisi, babası, aile içinde mutlaka birisi vardır bir futbol takımını tutan, onu destekleyen her hafta maçlarını izleyen. Ve tutulacak futbol takımı için asıl etken bunlardır. Tabi benim gibi aileden ayrı kendi istediği ve sevdiği takımı tutanlar da çıkabilir ki, kendisi ailenin utanç kaynağı dahi olabilir. Misal bütün aile trabzonsporu tutar iken benim Fenerbahçeyi tutmam...

Daha sonra futbol kahramanlarını tanır çocuk. 80 lerin sonunda futbol alemi ile tanısan cocukların en büyük kahramanları Rıdvan, Tanju ve Feyyaz gibi oyunculardı. Kendilerini her daim onlarla özdeşleştirir, saçlarını onlar gibi taramaya başlar, sokakta onlar gibi davranmaya başlarlar. O dönemde Fenerbahçeli olanların yüzde sekseninden fazlasının fenerbahçeli olma sebebi 103 gol ile kazanılan şampiyonluk ve Rıdvan Dilmen idi mesela..

Futbol ile büyümüştür çocuk. Üniversitede kulübünün taraftar grubuna katılır. Aldığı galibiyet ile gururlanır, mağlubiyeti ile üzülür. Futbol kulübü onun için artık sevgilidir. Aşkıdır. Ancak futbolu da sever gerçek taraftar. Futboldan zevk almayı da bilir. Bütün dünya futbolunu takip eder. Kulübünün hangi oyuncuları alması gerektiğini tartışır. Kendisini kulübün başkanıyla özdeşleştirir.

Bugün dünyada futbol her ne kadar endüstri olarak gösterilse de, bu futbolun aşktan ibaret bir olgu oldugunu engelleyemez. Evet futbol takımlarına para kazandıran aşktır. Futbolculara para kazandıran aşktır. Taraftarın futbol kulübüne olan aşkı.

Stadyumlar mabed değil olsa olsa sevgili ile buluşulan halvet mekanı olabilir. Çünkü futbola tapınmamamakta onu sevmektedir insanlar. İşte bu yüzden futbol bir totem veya bir pagan değildir.

Zihinlerin futbol ile uyuşturulmasını örnek gösterenler olmuştu daha önce. Franco dönemi İspanyasında yönetimin futbolu halk üstündeki tahakkümünü devam ettirmek için kullanıldığı söylenir. Futbol tehlikeli bir silahtır. Ve onu kullanan herkese geri dönebilir. Franco'nun Real Madrid'inin karşısına Barcelona efsanesini çıkartan işte bu özgürlük duygusudur. Yıllar boyunca Atletico Bilbao'nun bask bölgesi dışında oyuncu almamasını sağlayan işte bu duygudur. Düşünün bir futbol takımının bile kendi özgürlüğünü savunduğunu düşünen bir basklı, futbola aşık olmasın da ne yapsın.

Futbol yeni dünya düzeninde insanların sahip oldukları tek özgürlük kapısı. Sadece kendi isteklerini gerçekleştirebilecekleri hem de bunu bir takım çatısı altında yapabilecekleri tek yer. Ne uefa ve fifa'da dönen büyük paralar, ne futbolu endüstrileştirme çabası, hiç bir zaman futbolun içinde yer alan aşk duygusunu silmeye yetmez.

Evliya Çelebi Bursa için "Sudan ve yeşilden ibaret şehir." demiş. Ondan ilham alarak biz de futbol için "Aşktan ve yeşilden ibaret oyun." diyebiliriz.

lat manat ve uzza'dan başka bir de Ali Samiyende arada bir FB diye başka bir putun tozunu mübarek derbi gününde aldığımız bir Galatasaray putumuz daha var...(ancak bu kadar bozuk kurulabilir bir cümle :) )

Bir başkadır galatasaray sevgisi... :)

''yapmacıklarla değil gerçeklerle olmalı herşey''