Arada sırada da olsa bir film çıkagelir. Oyuncuları, konu, atmosferi, müzikleri, filmin geçtiği mevsim, diyaloglar, filmin ulaşmak istediği hedef… Hepsi birden yüklenir ve içinizde, derinde bir yerlerde saklanır. Film bittikten sonra bir süre yalnız kalmayı tercih edersiniz, geçen dakikaları düşünmek, kendinizi ve filmi algılayabilmek için. Sonra gözyaşları içersinde bir gülümseme… Filmin ta kendisi olursunuz, hayatınızın belli kısımları içinde boşlukları doldurursunuz, aralara film kareleri yerleştirirsiniz. Bir zamanlar söyleyemediğiniz bir cümleyi, eksik bir görüntüyü tamamlarsınız. Filmden kısa bir süre sonra insanlara filmi anlatmak istersiniz ancak sadece “hayatımın filmi” diyerek bir açıklama yapabilirsiniz, gerisi gelmez. Bunun yanında aslında filmi kimseye bahsetmek de istemezsiniz, başkalarının da bu filmi izlemiş olmasına dayanamazsınız, tıpkı daha önceleri “hayatımın filmi” diye tanımladığınız filmler gibi. Her yeni filmi ile daha çok hayran kazanan, her seferinde daha çok şaşırtan ve bir türlü tam anlaşılamayan, çözümlenememiş Charlie Kaufman ve Michel Gondry’nin çarpıcı yapıtı “Eternal Sunshine (Of The Spotless Mind) sizi bahsedilen ruh haline sürükleyecek bir film. Başrollerinde Jim Carrey, Kate Winslet, Elijah Wood ve Kirsten Dunst gibi isimlerin yer aldığı film çözümlenemeyen bir ilişkinin bitme noktasında ve aşkın buna içgüdüsel bir biçimde karşı çıkması üzerine kurulu.
Genel olarak bakacak olursak, Kaufman ve Gondry’den kaynaklandığını düşündüğüm erkek merkezli bir film. Az bir bütçe, ev stüdyosu teknolojisi ile büyük bütçeli, son teknoloji ile çekilmiş birçok filmden çok daha başarılı. Flashback ve flash forwardlarla anlatılan olaylar, filmin senaryosunun zihni yoran bir o kadar da akılda kalmasına sebebiyet veren yapısı ile hafızalardan silinmesi zor bir film.
Film birbirinden oldukça farklı iki insanın arasında yaşadığı bir ilişkiyi ele alıyor. Buna aşk diyebilir miyiz? Tartışılır, aşkın hala tanımlanamayan bir kavram olduğunu düşünürsek, bunun cevabı da bir o kadar daha zorlaşıyor. Sevdiği kadının yanında “o kadar mutluyum ki, ölebilirim” cümlesi kimilerine, içten âşık bir adamın dudaklarından dökülen bir cümle olduğunu, başkalarına göre de geçici bir tutku olduğunu düşündürebilir. Alışıldık Jim Carrey tiplemeleri ile alakası olmayan bir oyunculukla filmin esas çocuğu “Joel Barish”, filmde sık kullandığı bir ifade gibi “hoş/nice” bir genç adam. Sevgilisi Clem(entine) Kruczynski (Kate Winslett) duyguları ile hareket eden, aklına eseni yapan, saçlarını durmadan farklı renklere boyayan bir kız. İnişli çıkışlı bir ilişkileri var. Bilirsiniz, hani bazen karşınızdakinin yaptığı birçok şey çok hoşunuza gider ama bazen de ona çok benzer bir şey çok sinir bozucu gelir, böyle bir şey. Aslında Clem, Joel için fazla deli-dolu, Joel de Chem için sıkıcı geliyor. Derken insanın, yeniden başlamak istiyorsa eğer, aşkını zihninden sildirebildiğini öğreniyor. Kalkıp Dr. Mierzwiak’a gidiyor ve Joel’u, ona olan aşkını, onunla ilişkisini sildiriyor. Fazla ipucu vermeden, şunu da söylemek gerekir: Joel da durumdan haberdar oluyor, o da aynı adrese gidip ve aynı şekilde Clem’i sildirmek istiyor. Joel’a Clem’i hatırlatacak her şeyi toplanmasını söylüyorlar ve beyin haritasını çıkarıp, silme işlemine başlıyorlar. Ve Joel bu anda vazgeçiyor. Hayır, anılarının tümüne sahip olamasa da kalanları saklayacak. Charlie Kaufman’a yakışan bir yöntemle, harekete geçiyor.
Herkes, herkes hakkında hem de hiç çekinmeden sinir olabileceği birçok şey bulabilir. Canınızdan çok sevdiğiniz biri bile olsa, bunu yapabilirsiniz. Ve aslında önemli olan insanları acımasızca tüketmekten kaçınmak değil sadece, birini mavi saçlı olduğu için veya can sıkıcı, sıradan olduğu için tüketmeyi göze alamayacak derecede sevebilmek.
“Eternal Sunshine” Kaufman/Gondry’nin bu ikinci ortak ürünü, aynı zamanda hem duygusallıktan olabildiğince uzak, hem de çok romantik bir film. Eternal Sunshine senaryosunu Kaufman’nın yazdığı hiçbir filmdeki olayların özetini yazmanın yazana da okuyana da bir faydası olmaz. Hatta okuyanın daha çok kafası karışır. Kaufman’nın senaryoları alışılmışın dışında bir güzergâh izler. Kendi zihinlerine hâkim olmaktan aciz, ama boş yere uğraşsalar bile bunun için mücadele eden kahramanları vardır. “Being John Malkovich”, “Adaptation”, “Confessions Of A Dangerous Mind” da olduğu gibi.
Filmin özünü sadece tek bir kelime özetleniyor aslında:
"okay."
Filmin senaryosu, kurgusu, çekiminin yanında müzikleri de çok başarılı. Tema müziği The Korgis’in “Everybody’s Gotto Learn Sometime”ın Beck tarafından seslendirilmiş halidir. Eternal Sunshine, filmin ismi ise bir devrin en önemli şairlerinden, Alexander Pope’un şiiri “Eloisa to Abelard”a dayanıyor:
“Ne mutlu o suçsuz iffetli kadınlara!
Dünyayı unutan, dünyanın unuttuğu.
Lekesiz zihnin ebedi günışığı!”
*Eternal Sunshine Of The Spotless Mind
-