Çağımızın acı bir tarafı şu. Hiçler sultanları alt ediyor. Yeni yetmeler bin yıllıkları savuruyor. Ufak esintiler çınarları yerlerinden söküyor. Bu hiçlerden biri televizyon... En büyük inkılâplardan birini o meydana getirdi. Hayatımıza kendi rengini verdi. Milat oldu. Gecelerimizi esir aldı. Günlerimizi ve saatlerimizi… Layık olsaydı, hak etseydi "helal olsun, hakkıdır" der geçerdik. Ama kesinlikle oturduğu tahta layık değil. Zaten sorunlarımızdan bir büyüğü de bu. Hak etmeyenlerin tahta oturmaları… Buna sebep ne. Hevesin ipleri eline alması mı?

Günlerimizin şöyle bir farkı var. Eskiden de hevesi tatmin eden, onlara hitap edenler vardı yalnız onlar tamamen gayr-ı meşruydular. Mesela kumar. Tamamen günah ve kötülük… Veya içki. O da öyle. Ama günümüzde karışık sıfatlı oyunlar ve eğlencelikler çıkmış. TV bunlardan. Mutlak kötü değil. Hatta ona yenilmesek iyi bir şey. Yalnız yenilmemek de çok zor. Hakeza internet. İyilik için kullanılsa; emsalsiz. Ama kötülük için de.

Şu kesin. Sorun bizde bitiyor. Kendimize hâkim olsak, olumsuz sıfatlılar olumlu olabiliyor. Olmazsak o sıfatları belirginleşip etkinleşiyor.

TV’de diziler son zamanlarda popülerler. Kaliteleri var mı? Hayır. O zaman bu popülariteleri nerden geliyor. Zaaflarımızı kendilerine basamak etmelerinden mi?

Taha Kıvanç buna farklı bir yorum getirmişti. Ona göre diziler, bizim başka ailelerin mahremini öğrenme isteğimizi tatmin ettiklerinden bu denli ilgi çekiyorlar. Bu bir gerçeği içinde barındırıyor yalnız sebep tamamen buna indirgenemez. Cehaletimizin de bu popülaritede etkisi var. Tembelliğimizin de.

Okuduğumuz oranda TV’den uzaklaşırız. Okuduğumuz vakitte seyredemediğimizden değil. Hayır. Okuya okuya onun saçmalığını örten perdemiz kalktığından. Okuduğumuz oranda TV’nin aslını görürüz ve aslı hiç de albenili değil.

Zaman yazarı Melih Arat uzun zamandır TV seyretmediğini belirtmişti bir yazısında. Aynı şeyi Hürriyet yazarı Tufan Türenç de yazmıştı.

Okuyanların TV ile araları iyi değil. TV onlar için eğlenceden ziyade sıkıntı sebebi. Başkaları onunla zamanı unuturken, onlar zamanı en kötü şekilde hissediyorlar.

TV’de başka ne var. Haberler. İsimleri öyle yalnız onlarda doğru dürüst haber bulmak zor. Daha çok yönlendirme, abartma ve asparagas var. Bir de spikerler insanlara küfürvari sıfatlar yapıştırmakta adeta yarışıyorlar. Bu mu ilgi çekiyor. Başka şeyler de ilgi çekiyor. Niye onlar yapılmıyor.

Ruhların basitliği ekranlara yansıyor.

TV’nin en belirgin vasfı boşluk ve hiçlik… Hiç bir şey yok hakikatte o kocaman ve devasa âlemde. Bir kanal da olsa, bin kanal da olsa aynı; o kutu boş. Bu da başlı başına bir ilginçlik. O kadar masrafa, elemana, teknolojiye, her şeye rağmen nasıl böyle ortaya bir "hiç" çıkıyor, anlayabilmek mesele.

Milyon dolarların hiçleşmesi… Bütün o çabaların, imkânların; gerçekten de garip.

TV’nizin kanalları azsa, seyredecek bir şey bulamamanızın sebebi bu azlık değil. Bin kanal da olsa aynı. O kutuda doluluk aramak beyhude. Uyduya bağlı bin kanallı bir TV’nin karşısına geçin, nadiren karşınıza iyi bir seyirlik çıkar. Bu kadar kalitesizlik nasıl sağlanabiliyor anlam verebilmek güç.

TV’lerin belgesel gibi bir sorunları var. TV'ler belgesel yayınlamıyor. Veya herkesin uyuduğu zamanlarda yayınlıyorlar. Veya RTÜK’ten ceza alan bir programın yerine o zahmete katlanıyorlar. Sebep basit: Reyting almıyormuş belgeseller. Gerçekten öyle mi.

Bir söz var: İyi pekmeze sinek Bağdat’tan gelir. Kalitenin alıcısız kalması mümkün değil. Diğer programlar kadar belgesellere de masraf yapılsa ve ortaya kaliteli yapımlar çıkarılsa, gerçeğin başka olduğu fark edilecek. Eminim ki belgeselleri de ailecek toplu olarak ve zevkle izleyen insanlarımız vardır. Ama işe yaramaz, özensiz hazırlanmış belgeselleri kimsenin izlemesi de beklenmemeli.

Televizyondan zevki çocuklar alıyor. Bir çizgi film izlemek onlar için dünyaya bedel. Veya konuşan köpekli veya sihirli dizileri izlemek…

TV’nin aslı mantığa aykırı... Ve aldanmaya dayanıyor. Kurgu gerçek gibi görülüyor. Kurgu gibi görülse zevki kalmadığı gibi sıkıntı sebebi olur. Program kaliteliyse bu handikap bir nebze aşılabiliyor ama değilse ona katlanabilmek zor.

Yapımın kalitesi yükseldiği oranda bu gerçek göz ardı ediliyor lakin tamamen görülmezden gelinemiyor. En müthiş yapımdan sonra dahi zihnimizin bir yerindeki "ama gerçek değildi" cümlesini yok edemiyoruz. Ve sanki aldandığımızdan biraz sıkıntılı ve öfkeli oluruz.

TV olmasaydı hayatımız daha güzel olur muydu? Belki ama o zaman kesinlikle daha çok okurduk. Daha çok sohbet ederdik. Bu teknoloji çağında televizyonsuzluk sahiden ilginç ve farklı olurdu.

TV, internet v.s'lerin popüler olmalarında en büyük etken galiba insanın yalnızlık, zamanı değerlendirememe ve sıkıntıyla baş edebilme ihtiyaçlarını gidermelerinde yardımcı olmaları. Nerdeyse bütün insanlar yalnızlıktan müştekiler. Bu acı hepsinin gönüllerinin bir yerinde ince bir sızı. Asosyali de bundan muzdarip, çok sosyali de. İşte bu sihirli kutu popülaritesinin çoğunu bu dertten insanı kurtardığından alıyor.

Şikâyetsiz bir yarene sahip olmak, sorgulamaksızın tercih ediliyor. Bizden aldıkları ve çaldıkları... Bunu görmüyoruz. Bu bizim kronik bir hastalığımız. Daha çok aldıklarımız davranışlarımızı belirliyor. Yitirdiklerimizi umursamıyoruz.

Meselemiz hayatı değerlendirmekten ziyade onu harcamak. Zamanla bir yere varmaktan ziyade onu tüketmeye çalışıyoruz. Böyle olunca TV bizim için biçilmiş kaftan.

Zaman'la yarışanlar arasında o sihirli ve boş kutuyu seven çıkmaz. Hedefleri olanlar amaçları için onu kullanırlar.

Dünyada en çok TV'yi seyredenler Amerikalılardı son zamanlara kadar ama biz onları geçtik. Günde yaklaşık üç buçuk saatimiz anlamsız gözlerle boşlukları seyretmekle geçiyor. Üç buçuk saat; az bir zaman değil. .
O kadar zamana neye ayırılsa çok müspet bir verim alınacağı şüphe götürmez.

Bizde bir kesimin hayatı TV olmuş. Bütün her şeyleri o. Gündüzlerini kadın programları'na ayırıyorlar, gecelerini dizilere. Veya magazin programlarına. İşin kötüsü sohbetlerinde de bunlardan söz ediyorlar.

Bunun sonu nereye varır? TV gibi hiçliğe mi. Hiçe harcanan zamanın ona varması çok mu sürpriz olur.
Bu durumu bizim halimiz mi oluşturdu. Bizim gibi programlar mı karşımıza çıkıyor. Veya programlar mı bizi şekillendiriyor. Galiba iki yönlü bir etkileşim söz konusu. Bize hitap eden programlar karşımıza çıkıyor. Onlarla menfiyatlarımız artıyor. Sonra karşılıklı etkileşimle menfiyatlar fazlalaşıyor. Elele kendimize darbeler vuruyoruz. Bir fasit daire oluşuyor. Gitgide sanki esaretimiz çoğalıyor.

Çözüm ne? Bilinçli toplum. Bu ise ütopya. Toplum hiçbir zaman istenildiği kadar bilinçlenmez. Her zaman hayatlarını heder edenler, hatta ondan zevk alanlar olur. Bilinçli toplum yeryüzünün gerçeğini görmediği rüya.
Diğer çözüm: Sorumlu yayıncılar. Bu da ikinci bir ütopya. Aradan elbet mesuliyet hisleri olanlar çıkar lakin çoğu ondan uzaktır.

Yayıncılığın ticarileşmesi de onun katillerinden biri. Ticarileşen ne kendini bayağılıktan koruyabilmiş ki yayıncılık kendini muhafaz edebilsin.

TV'yi seviyoruz. Bizi harcayanları seviyoruz. Kendimizi harcamayı ve harcanmayı seviyoruz.

İdeal galiba bu dünyaya yabancı.